ΝΕΑ ΚΥΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΣΤΕΓΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΗΣ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ (ΣΥΔ)
Ενημερωτικό Σημείωμα
«Νέο πλαίσιο έγκρισης ίδρυσης και λειτουργίας Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ)»
Η δημοσίευση της υπ' αριθ. 17663/2026 Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ Β΄ 4635/27.07.2026) εξειδικεύει, σε σημαντικό βαθμό, την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου που εισήγαγε ο ν. 5297/2026 με την ένταξη των Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) στο καθεστώς αδειοδότησης του ν. 4442/2016.
Η νέα ΚΥΑ καθορίζει:
- τη διαδικασία έκδοσης έγκρισης ίδρυσης και λειτουργίας,
- τα απαιτούμενα δικαιολογητικά,
- τη διαδικασία τροποποίησης της έγκρισης,
- τους ελέγχους και τις κυρώσεις,
- καθώς και τις μεταβατικές υποχρεώσεις των ήδη λειτουργουσών ΣΥΔ.
Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θεωρεί ιδιαίτερα κρίσιμο τα πρωτοβάθμια σωματεία – μέλη της και οι φορείς που λειτουργούν ή σχεδιάζουν να λειτουργήσουν ΣΥΔ στο μέλλον να ενημερωθούν εγκαίρως για τις αλλαγές, ώστε να οργανώσουν έγκαιρα τις απαιτούμενες ενέργειες.
1. Η σημαντικότερη αλλαγή
Οι ΣΥΔ εντάσσονται πλέον στο ενιαίο σύστημα αδειοδότησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016.
Στην πράξη, η μέχρι σήμερα διαδικασία χορήγησης άδειας ίδρυσης και λειτουργίας αντικαθίσταται από διαδικασία έγκρισης ίδρυσης και λειτουργίας, η οποία ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια, προβλέπει αυστηρές προθεσμίες για τη Διοίκηση και συνδέεται με το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (ΟΠΣ-ΑΔΕ).
Μέχρι την ενεργοποίηση του ΟΠΣ-ΑΔΕ για τις ΣΥΔ, οι αιτήσεις εξακολουθούν να υποβάλλονται στην αρμόδια Περιφέρεια, είτε απευθείας είτε μέσω ΚΕΠ. Συνεπώς, μέχρι την ενεργοποίηση του ΟΠΣ-ΑΔΕ, οι αιτήσεις εξακολουθούν να υποβάλλονται με τον ίδιο τρόπο ως προς το κανάλι υποβολής.
2. Τι ισχύει για όσους σχεδιάζουν την ίδρυση νέας ΣΥΔ
Η διαδικασία αδειοδότησης πραγματοποιείται πλέον σε δύο στάδια.
Α' Φάση – Προέγκριση
Ο φορέας υποβάλλει:
- τοπογραφικό διάγραμμα,
- κατόψεις,
- τεχνική έκθεση μηχανικού,
- οικοδομική άδεια (όπου απαιτείται),
- έκθεση βιωσιμότητας (ή έγκριση σκοπιμότητας για τα προβλεπόμενα ΝΠΔΔ).
Μετά τον έλεγχο του φακέλου, η Επιτροπή Καταλληλότητας εξετάζει τα στοιχεία και εκδίδει προέγκριση.
Β' Φάση – Οριστική έγκριση
Μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής ή διαμόρφωσης του κτιρίου υποβάλλονται, μεταξύ άλλων:
- στοιχεία νομιμότητας του ακινήτου,
- βεβαίωση χώρου κύριας χρήσης,
- δελτίο δομικής τρωτότητας,
- δικαιολογητικά πυροπροστασίας,
- ποινικά μητρώα,
- εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας,
- παράβολο.
Ακολουθεί αυτοψία της Επιτροπής Καταλληλότητας και στη συνέχεια εκδίδεται η έγκριση λειτουργίας, η οποία είναι αορίστου διάρκειας.
3. Τι ισχύει για τις ήδη λειτουργούσες ΣΥΔ
Η νέα ΚΥΑ δεν επιβάλλει στις ήδη νόμιμα λειτουργούσες ΣΥΔ να εκδώσουν άμεσα νέα έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας.
Αντίθετα, σε συνδυασμό με τις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 371 του ν. 4442/2016, διασφαλίζεται η συνέχιση της λειτουργίας των ΣΥΔ που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί με το προϋφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.
Ειδικότερα, όταν τεθεί σε λειτουργία το ΟΠΣ-ΑΔΕ για τις ΣΥΔ, οι φορείς που λειτουργούν ήδη ΣΥΔ θα πρέπει, μέσα σε έξι (6) μήνες, να απογράψουν τη δραστηριότητά τους στο πληροφοριακό σύστημα, αναρτώντας το αποδεικτικό της υφιστάμενης αδειοδότησής τους.
Η ίδια η ΚΥΑ διευκρινίζει ρητά ότι η απογραφή αυτή δεν συνεπάγεται υπαγωγή των υφιστάμενων ΣΥΔ στο νέο καθεστώς αδειοδότησης, αλλά αποτελεί διαδικασία καταγραφής των ήδη λειτουργουσών δομών.
Οι φορείς που λειτουργούν ΣΥΔ εξακολουθούν να διέπονται από το καθεστώς με βάση το οποίο αδειοδοτήθηκαν, μέχρι να συντρέξει περίπτωση που, σύμφωνα με το άρθρο 371 του ν. 4442/2016, συνεπάγεται υπαγωγή στη διαδικασία του νέου καθεστώτος.
4. Υποχρεώσεις στο νέο καθεστώς έγκρισης
Οι ακόλουθες υποχρεώσεις αφορούν τις ΣΥΔ που αδειοδοτούνται ή υπάγονται στο νέο καθεστώς σύμφωνα με τον ν. 4442/2016:
- διατήρηση και έγκαιρη ανανέωση όλων των δικαιολογητικών βάσει των οποίων εκδόθηκε η έγκριση,
- υποβολή αίτησης τροποποίησης της έγκρισης όταν πρόκειται να μεταβληθεί ο αριθμός των ενοίκων ή να πραγματοποιηθούν ουσιώδεις μεταβολές στην κτιριακή υποδομή,
- ενημέρωση της αδειοδοτούσας αρχής, εντός δέκα ημερών, για μεταβολές όπως αλλαγή φορέα, αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος, αλλαγή του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας ή αλλαγή του είδους της αναπηρίας των ενοίκων.
Για τις ήδη λειτουργούσες ΣΥΔ που εξακολουθούν να λειτουργούν με το προηγούμενο αδειοδοτικό καθεστώς, τα παραπάνω εφαρμόζονται σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 371 του ν. 4442/2016.
5. Έλεγχοι και κυρώσεις
Η ΚΥΑ θεσπίζει ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχων. Ενδεικτικά προβλέπονται:
- πρόστιμο 100.000 ευρώ για λειτουργία χωρίς την απαιτούμενη έγκριση,
- πρόστιμα από 500 έως 30.000 ευρώ για μεταβολές χωρίς την απαιτούμενη τροποποίηση της έγκρισης,
- πρόστιμα για μη ενημέρωση της αδειοδοτούσας αρχής,
- πρόστιμα για μη ανανέωση ή επικαιροποίηση των απαιτούμενων δικαιολογητικών,
- δυνατότητα οριστικής διακοπής λειτουργίας στις περιπτώσεις που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Για ορισμένες παραβάσεις προβλέπεται μείωση του προστίμου κατά 50%, εφόσον ο φορέας συμμορφωθεί εγκαίρως. Η δυνατότητα αυτή δεν ισχύει στις περιπτώσεις λειτουργίας χωρίς αρχική έγκριση.
6. Το ΟΠΣ-ΑΔΕ
Η ΚΥΑ προβλέπει ότι όλες οι διαδικασίες θα διενεργούνται μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ, όταν τεθεί σε λειτουργία για τις ΣΥΔ.
Μέχρι την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης με την οποία θα διαπιστωθεί η έναρξη λειτουργίας του συστήματος για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, οι αιτήσεις εξακολουθούν να υποβάλλονται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή στην αρμόδια Περιφέρεια ή μέσω ΚΕΠ, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις της ΚΥΑ.
Από την ημερομηνία ενεργοποίησης του ΟΠΣ-ΑΔΕ θα αρχίσει να υπολογίζεται και η εξάμηνη προθεσμία για την απογραφή των ήδη λειτουργουσών ΣΥΔ.
………………………………………………………..
Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ συνιστά στα σωματεία – μέλη της και στους φορείς που λειτουργούν ή σχεδιάζουν να λειτουργήσουν ΣΥΔ:
- Να μελετήσουν προσεκτικά το νέο θεσμικό πλαίσιο και να αξιολογήσουν, σε συνεργασία με τους τεχνικούς και νομικούς τους συμβούλους, αν οι σχεδιαζόμενες μεταβολές στη λειτουργία της ΣΥΔ υπάγονται στις διατάξεις του νέου καθεστώτος.
- Να διατηρούν πλήρη και επικαιροποιημένο τον διοικητικό και τεχνικό φάκελο της ΣΥΔ.
- Να παρακολουθούν την ενεργοποίηση του ΟΠΣ-ΑΔΕ για τις ΣΥΔ, καθώς από αυτήν θα αρχίσει να υπολογίζεται η προθεσμία απογραφής των ήδη λειτουργουσών δομών.
- Να απευθύνονται στις αρμόδιες υπηρεσίες για διευκρινίσεις σε περιπτώσεις όπου τίθεται ζήτημα εφαρμογής των μεταβατικών διατάξεων.
………………………………………………………..
Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή του νέου πλαισίου και να ενημερώνει τα μέλη της για κάθε νέα εξέλιξη ή ερμηνευτική οδηγία που θα εκδοθεί από τα αρμόδια Υπουργεία.
Για την πληρέστερη ενημέρωση των ενδιαφερόμενων και εμπλεκόμενων στο πεδίο, ακολουθεί η απόφαση.
15