6η ΜΑΡΤΙΟΥ: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ

Με αφορμή την 6η Μαρτίου, Πανελλήνια Ημέρα κατά του πολυδιάστατου φαινομένου του Ενδοσχολικού Εκφοβισμού και της Ενδοσχολικής Βίας, οι σχολικές μονάδες της χώρας καλούνται και φέτος να αφιερώσουν χρόνο στην ανταλλαγή προβληματισμών, πληροφοριών και ιδεών μεταξύ εκπαιδευτικών, μαθητών/τριών, γονέων και να ενεργοποιήσουν δράσεις ευαισθητοποίησης για την πρόληψη και αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού που εκδηλώνεται μεταξύ και εναντίον των μαθητών/τριών, ώστε να αποτραπούν οι δίαυλοι εκδήλωσης του φαινομένου και οι αρνητικές του συνέπειες στις διαπροσωπικές σχέσεις και στον σχολικό βίο του μαθητικού πληθυσμού (σχετ. έγγραφο Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. στο https://tinyurl.com/4wury3eb). 

Μαθητικός πληθυσμός, μέρος του οποίου είναι και τα παιδιά μας - μαθητές/τριες με κάποια μορφής αναπηρία, που, κατά βάση λόγω αυτής, συνιστούν ευεπίφορο πληθυσμό στον σχολικό εκφοβισμό από τους/τις συνομήλικούς τους, με ή χωρίς περιορισμούς δραστηριότητας, από τη στιγμή που η ‘διαφορετικότητα’, από όπου και αν προέρχεται, παραμένει πρωταρχικός παράγοντας που αυξάνει τις πιθανότητες εκφοβισμού.
Για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου λαμβάνουν χώρα, αναντίρρητα, αξιόλογες και συνεχείς προσπάθειες από την πλευρά της Πολιτείας (εκστρατείες ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, της σχολικής κοινότητας, των οικογενειών, γραμμές βοήθειας για τα παιδιά, ρυθμιστικό πλαίσιο και οργανωτικά μέτρα για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία, στρατηγική για την καταπολέμηση της σχολικής βίας και του εκφοβισμού κ.α.). 

Πρωτοβουλίες που, ωστόσο, δεν αρκούν για να μετριάσουν την αβεβαιότητα και τον φόβο αναφορικά με την ασφάλεια των παιδιών μας, με αναπηρία, στον σχολικό χώρο. Η Ομοσπονδία μας συνεχίζει να λαμβάνει αρκετές αναφορές γονέων μαθητών/τριών με αναπηρία σχετικά με περιστατικά εκφοβισμού, αποκαλύπτοντας, πέραν όλων των άλλων, το άγχος και την έλλειψη εμπιστοσύνης των οικογενειών στη σχολική κοινότητα για τη διαχείριση αυτών των θεμάτων. Συχνά, οι γονείς εμφανίζονται διστακτικοί να ζητήσουν υποστήριξη από τους/τις εκπαιδευτικούς και εμφανίζουν χαμηλή πρόθεση συνεργασίας με τα σχολεία, θεωρώντας ότι οι υφιστάμενοι μηχανισμοί παρέμβασης είναι περισσότερο τυπικοί παρά ουσιαστικοί.

Σήμερα, με αφορμή την 6η Μαρτίου, ημέρα κατά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ και εμείς οι γονείς / κηδεμόνες των ατόμων με νοητική αναπηρία, με αυτισμό, με σύνδρομο Down, με εγκεφαλική παράλυση, με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, και όλων των ανηλίκων με κάθε μορφής αναπηρία: 

Υπενθυμίζουμε την ανησυχία μας:  

•  για το γεγονός πως λόγω της φύσης συγκεκριμένων κατηγοριών αναπηρίας, όχι σπάνια, διακρίνονται περιπτώσεις μαθητών/τριών λ.χ. με νοητική αναπηρία ή αυτισμό, που δεν είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τον εκφοβισμό που βιώνουν ή ακόμη και αν τον αναγνωρίζουν, δεν είναι σε θέση να τον αναφέρουν, συνεπώς απαιτούνται πιο εστιασμένες πρόνοιες για τις ανάγκες τους,

• για την ανεπαρκή στελέχωση πολλών εκπαιδευτικών μονάδων με εξειδικευμένο προσωπικό λ.χ. με ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, που θα μπορούσαν να συνδράμουν στην καλύτερη διαχείριση εντάσεων και επιθετικών συμπεριφορών στον σχολικό βίο,

• για τον αποπροσανατολισμό της Παράλληλης Στήριξης από τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει, και που, αντί να παρέχεται ως ενισχυτικός και ενταξιακός θεσμός της παιδαγωγικής πράξης και της μαθησιακής διαδικασίας, συμβάλλοντας στην ολόπλευρη ενσωμάτωση και προσαρμογή των μαθητών/τριών με αναπηρία στη σχολική πραγματικότητα, στην προστασία τους από τον αποκλεισμό, την περιθωριοποίηση και τον σχολικό εκφοβισμό, τείνει συχνά και ατυχώς να προσλαμβάνει χαρακτήρα φύλαξης ή εξυπηρέτησης στην καθημερινή διαβίωση,

• για τις ‘διλληματικές λογικές’ που προωθούν τον διαχωρισμό των γενικών και ειδικών εκπαιδευτικών πλαισίων, προβάλλοντας τις τάξεις συνεκπαίδευσης ως ’εστίες κρουσμάτων’ εκφοβισμού των μαθητών/τριών με αναπηρία, με το σκεπτικό πως ενισχύουν τη συχνότητα επαφής με το ‘διαφορετικό’ και αυξάνουν τις ευκαιρίες και τις αφορμές για τη στοχοποίησή του.

  Θεωρούμε επιβεβλημένη και ζητάμε:

• την επαρκή στελέχωση όλων των εκπαιδευτικών μονάδων, γενικής και ειδικής εκπαίδευσης, με όλες τις απαραίτητες ειδικότητες εκπαιδευτικού, βοηθητικού και υποστηρικτικού προσωπικού, μεταξύ άλλων, και για την πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών εκφοβισμού στα σχολεία,

• τη συστηματική επιμόρφωση, συμβουλευτική καθοδήγηση και υποστήριξη των εκπαιδευτικών για την ορθή αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών σχολικού εκφοβισμού, και για το φάσμα των αναγκαίων μεθόδων για τον σκοπό αυτό, περιλαμβανομένης της εναλλακτικής επικοινωνίας για περιπτώσεις μαθητών/τριών με αναπηρία, όταν κρίνεται αναγκαίος ο διαφορετικός τρόπος επικοινωνίας, 

• τον αναπροσανατολισμό του θεσμού της Παράλληλης Στήριξης στην ουσιαστική λειτουργία που καλείται να διαδραματίσει για τη ‘γεφύρωση’ του κόσμου των μαθητών/τριών με και χωρίς αναπηρία, 

• τη συστηματική ενημέρωση και εκπαίδευση των μαθητών/τριών, όλων των βαθμίδων, με βιωματικό τρόπο, σε γλώσσα φιλική και ανάλογη της εξελικτικής τους φάσης και των αναγκών τους, σχετικά με την κατανόηση και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των ίδιων και των συμμαθητών/τριών τους και την επίδειξη αλληλεγγύης προς τους/τις συνομηλίκους τους, όταν γίνονται μάρτυρες περιστατικών εκφοβισμού, 

• την έγκαιρη υλοποίηση όποιων στοχεύσεων της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024 - 2030 συμβάλλουν και στην πρόληψη του εκφοβισμού των μαθητών/τριών με αναπηρία, όπως η διενέργεια εκστρατειών ενημέρωσης σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση του στιγματισμού και των διακρίσεων που υφίστανται τα άτομα με αναπηρία (στόχος 140),

• τη διασφάλιση επαρκούς και αποτελεσματικής παρέμβασης στην πρώιμη παιδική ηλικία, η οποία ευθέως σχετίζεται με την εξέλιξη και τη βέλτιστη δυνατή ανάπτυξη των παιδιών σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο, και μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη επιθετικών συμπεριφορών και στη μείωση της συχνότητας και της έντασης του φαινομένου του ενδοσχολικού εκφοβισμού.  

Υποστηρίζουμε ένα ολοκληρωμένο φάσμα προσεγγίσεων, πολιτικών και πρακτικών, που: 

… με όραμα τη δημιουργία συμπεριληπτικών και ‘ανεκτικών στο διαφορετικό’ σχολικών κοινοτήτων και κοινωνιών, 

… με συστηματική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων στη μαθησιακή διαδικασία (πολιτείας, εκπαιδευτικών, μαθητών/τριών, οικογενειακού και κοινωνικού συγκείμενου), 

… με τη δύναμη της αμοιβαιότητας, της εμπιστοσύνης και της συμμετοχής, 

… θα μπορεί να ισχυροποιήσει τις συλλογικές άμυνες των σχολικών μονάδων απέναντι σε κάθε μορφή και έκταση ενδοσχολικού εκφοβισμού,
για την προστασία του μαθητικού πληθυσμού, με και χωρίς αναπηρία, από τις επιπτώσεις της θυματοποίησης.