Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΖΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΩΙΜΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΝΗΠΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΦΟΙΤΗΣΗΣ

ΠΡΟΣ:         Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, κα Σ.Ζαχαράκη 

Κοιν:            (σχετ.: πίνακας αποδεκτών)              

ΘΕΜΑ: «Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ ζητά τις απαραίτητες θεσμικές διευκολύνσεις για την απρόσκοπτη διασφάλιση της συνέχειας της πρώιμης παρέμβασης για νήπια με αναπηρία στο πλαίσιο της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης»

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ιδρυτικό και ενεργό μέλος της ΕΣΑμεΑ, αποτελεί, όπως γνωρίζετε, το δευτεροβάθμιο όργανο του αναπηρικού κινήματος, που εκπροσωπεί τα άτομα με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και τα ανήλικα άτομα με κάθε μορφής αναπηρία, μέσω των 200 και πλέον Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων που έχουν δημιουργηθεί σε πανελλαδικό επίπεδο, από χιλιάδες μέλη οικογενειών ατόμων με τις προαναφερθείσες αναπηρίες, έχοντας ως κύρια αποστολή της τη διεκδίκηση και προστασία των δικαιωμάτων τους.

Με τις ιδιότητές της αυτές, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ επιθυμεί καταρχάς να σας συγχαρεί και να σας μεταφέρει ευχές για μία γόνιμη και παραγωγική θητεία στο ευρύ και πολυδιάστατο έργο που προσφάτως αναλάβατε στον ιδιαιτέρως κρίσιμο τομέα της εκπαίδευσης, στο πλαίσιο του οποίου, μεταξύ πολλών άλλων, εντάσσεται και η στόχευση της προστασίας του δικαιώματος πρόσβασης σε πρόσφορες για τις ανάγκες τους εκπαιδευτικές διαδικασίες, κάθε βαθμίδας, για τους/τις μαθητές/τριες με αναπηρία.

Ταυτόχρονα, να διαβεβαιώσει, ότι παραμένει στη διάθεσή σας για κάθε πρόσθετη συμβολή και αξιοποίηση της εμπειρίας της Ομοσπονδίας μας στην πραγμάτωση πολιτικών, μέτρων και πρακτικών που θα αποβλέπουν στην ουσιαστική συμπερίληψη, σε κάθε βαθμίδα του εκπαιδευτικού συστήματος, των μαθητών/τριών με αναπηρία, όπως και στην προστασία των δικαιωμάτων τους και την άρση μορφών διάκρισης εις βάρος τους.

Με το παρόν, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ απευθύνεται σε εσάς προκειμένου να ζητήσει την προσοχή και τις ενέργειές σας αναφορικά με το ζήτημα της διασφάλισης της δυνατότητας σε νήπια που λαμβάνουν πρώιμη παρέμβαση να συνεχίζουν απρόσκοπτα τις, κρίσιμης σημασίας για την αναπτυξιακή τους πορεία, θεραπευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες, χωρίς τα εμπόδια που προκύπτουν από την υποχρεωτική φοίτησή τους στο νηπιαγωγείο. 

Το πρόβλημα είναι ήδη υπαρκτό και έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες οικογενειών, καθώς νήπια που έχουν ξεκινήσει πρώιμη παρέμβαση από τη βρεφική ηλικία (0-4 ετών) αναγκάζονται να διακόπτουν ή/και να μετριάζουν τις θεραπείες τους λόγω της αυστηρής εφαρμογής της υποχρεωτικής προσχολικής φοίτησης. Αναμένεται δε να αποκτήσει πιο επείγοντα χαρακτήρα ενόψει της σκοπούμενης εφαρμογής του Πιλοτικού Προγράμματος Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης (ΦΕΚ 6068/τ.Β’/2024) στο τέλος του 2025, η εξειδίκευση του οποίου είχε αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής ενασχόλησής σας από την πρότερη θητεία σας ως Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Σύμφωνα με το έγγραφο του Υπουργείου Παιδείας (Φ.7/50399/Δ1/16.05.2024)[1], η βεβαίωση που απαιτείται για την πρόωρη αποχώρηση ή καθυστερημένη προσέλευση νηπίων λόγω θεραπευτικών αναγκών εκδίδεται από δημόσιους φορείς. Η πρόβλεψη αυτή, ωστόσο, στην πράξη αποκλείει νήπια που λαμβάνουν πρώιμη παρέμβαση από Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, μεταξύ των οποίων και γονεϊκά σωματεία ατόμων με αναπηρία, που λειτουργούν Κέντρα Διημέρευσης και Ημερήσιας Φροντίδας, Κέντρα Ημέρας (Μονάδες Ψυχικής Υγείας), που παρέχουν πρώιμη παρέμβαση σε νήπια με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (Δ.Α.Φ.) και συναφείς αναπτυξιακές διαταραχές, τα οποία μεν παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες στην πρώιμη παιδική ηλικία, χωρίς όμως τη δυνατότητα έκδοσης της απαιτούμενης βεβαίωσης λόγω της νομικής τους μορφής. 

Όπως αντιλαμβάνεστε, οι επιπτώσεις αυτού του περιορισμού είναι άμεσες και σοβαρές, από τη στιγμή που δυσχεραίνει την πρόσβαση ή/και οδηγεί μερίδα νηπίων στη διακοπή αναγκαίων και καθοριστικών θεραπειών για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους και την κατά το δυνατό προσέγγιση των αναπτυξιακών οροσήμων για την ηλικία τους. Φέρνει, επιπλέον, τις οικογένειες των παιδιών αυτών αντιμέτωπες με σοβαρό αδιέξοδο, σε περιπτώσεις που αδυνατούν να συνδυάσουν την προσχολική εκπαίδευση με τις εξειδικευμένες υπηρεσίες που ήδη λαμβάνουν τα παιδιά τους για τις ανάγκες τους, τις οποίες, σε πολλές περιπτώσεις, οι θεσμοθετημένες υπηρεσίες πρώιμης υποστηρικτικής παρέμβασης δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως ή/και με την ίδια εξατομίκευση και εξειδίκευση.

Περαιτέρω, το σχετικό Πιλοτικό Πρόγραμμα, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από το τέλος του 2025 και έπειτα, προβλέπει τη δημιουργία Μητρώου Παρόχων Πρώιμης Παρέμβασης, στο οποίο δικαίωμα εγγραφής θα έχουν τόσο Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α., όσο και Ν.Π.Ι.Δ. (κατά τα διαλαμβανόμενα στην οικεία απόφαση, ΦΕΚ Β’ 6068), καθώς και τη διασύνδεση με τα προγράμματα του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. για τις ηλικίες από 4 έως 6 ετών, χωρίς όμως ειδικότερες προβλέψεις για το ζήτημα που τίθεται με το παρόν.

Των ανωτέρω δοθέντων, η Ομοσπονδία μας θεωρεί αναγκαία την πρόβλεψη περαιτέρω θεσμικών διευκολύνσεων, ικανών να διασφαλίζουν την ουσιαστική διασύνδεση μεταξύ παρέμβασης στην πρώιμη παιδική ηλικία (είτε αυτή ήδη παρέχεται από Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, είτε θα παρασχεθεί μελλοντικά από τους παρόχους που θα ενταχθούν στο μητρώο του πιλοτικού προγράμματος), και την απρόσκοπτη συνέχειά της για νήπια με αναπηρία στο πλαίσιο της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης, αλλά και για την πρόληψη πιθανών προβλημάτων στο μέλλον.

Καταληκτικά, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ ζητά την έγκαιρη επεξεργασία προβλέψεων που θα επιτρέπουν τη συμπερίληψη των Ν.Π.Ι.Δ., μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, μεταξύ των οποίων και γονεϊκά σωματεία ατόμων με αναπηρία, που παρέχουν πρώιμη παρέμβαση σε νήπια με αναπηρία ή αναπτυξιακή διαταραχή, καθώς και όλων των φορέων που θα ενταχθούν στο μητρώο παρόχων πρώιμης παρέμβασης, κατά την εφαρμογή του σχετικού, ήδη θεσμοθετημένου Πιλοτικού Προγράμματος, στους φορείς έκδοσης της βεβαίωσης / υλοποίησης της πρώιμης θεραπευτικής παρέμβασης, η οποία απαιτείται για την πρόωρη αποχώρηση ή καθυστερημένη προσέλευση στο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου (για λόγους ιατρικής υποστήριξης ή θεραπευτικής παρέμβασης, από την οποία προκύπτει η ανάγκη της ανωτέρω απουσίας και ο ακριβής χρόνος αυτής).

Κυρία Υπουργέ,

Με την πεποίθηση ότι το ζήτημα που αναδείχθηκε μέσω της παρούσας επιστολής θα τύχει της απαραίτητης προσοχής και έγκαιρης θεσμικής μέριμνας, προσβλέπουμε στην ανταπόκρισή σας, με σκοπό τη διασφάλιση της καλύτερης δυνατής εκπαιδευτικής και αναπτυξιακής πορείας των νηπίων με διαπιστωμένη αναπηρία ή αναπτυξιακή διαταραχή.

Με εκτίμηση,

Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,

Πίνακας αποδεκτών:

• Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Δόμνα – Μαρία Μιχαηλίδου
• Γενικός Γραμματέας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής, κ. Ιωάννης Κατσαρός 
• Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. 
• Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ)
• Πρωτοβάθμια Σωματεία – μέλη της ΠΟΣΓΚΑμεΑ