ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΞΕΥΡΕΣΗ ΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΑΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΤΟΥ 1ου ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΞΑΝΘΗΣ
ΠΡΟΣ:
Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, κα Σ. Ζαχαράκη
Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, κ. Χρ. Τοψίδη
Δήμαρχο Ξάνθης, κ. Ευστ. Κοντό
Κοιν.: (σχετ.: Πίνακας Αποδεκτών)
Θέμα: «Επείγουσα ανάγκη άμεσων και δεσμευτικών παρεμβάσεων για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης φοίτησης των μαθητών/τριών του 1ου Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Ξάνθης»
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Αξιότιμε κύριε Περιφερειάρχη,
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ιδρυτικό και ενεργό μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) και δευτεροβάθμιο όργανο εκπροσώπησης των ατόμων με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση και βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, καθώς και των οικογενειών τους, επανέρχεται στο ζήτημα της λειτουργίας του 1ου Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Ξάνθης.
Η παρούσα παρέμβαση πραγματοποιείται σε συνέχεια της από 19/02/2026 ανακοίνωσής μας (συνάπτεται), κατόπιν της σχετικής επιστολής της Ένωσης Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Δήμου Ξάνθης, καθώς και νεότερης διαμαρτυρίας του Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων της σχολικής μονάδας. Από τη συνεκτίμηση των ανωτέρω προκύπτει, με σαφήνεια, ότι τα προβλήματα που έχουν ήδη αναδειχθεί εξακολουθούν να παραμένουν σε εκκρεμότητα, παρά το γεγονός ότι άπτονται του πυρήνα του δικαιώματος των μαθητών/τριών με αναπηρία στην εκπαίδευση.
Ειδικότερα, το ζήτημα της μεταφοράς μαθητών/τριών με αναπηρία εξακολουθεί να παραμένει άλυτο, με ιδιαίτερα χαρακτηριστική την περίπτωση μαθητή με κινητική αναπηρία, ο οποίος, επί σειρά μηνών, στερείται τη φυσική του παρουσία στο σχολικό περιβάλλον λόγω μη εξασφάλισης κατάλληλου μεταφορικού μέσου. Η επίκληση διοικητικών δυσχερειών ή επαναλαμβανόμενων άγονων διαδικασιών δεν δύναται να λειτουργεί ως μόνιμο άλλοθι, όταν το αποτέλεσμα είναι ο αποκλεισμός μαθητή από τη σχολική φοίτηση. Η μεταφορά των μαθητών/τριών με αναπηρία από και προς τις σχολικές μονάδες συνιστά αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και όχι επικουρική παροχή.
Η κατάσταση αυτή επιφέρει, πέραν της στέρησης της εκπαιδευτικής συνέχειας, και σοβαρές επιπτώσεις στις οικογένειες, οι οποίες καλούνται είτε να καλύψουν με ίδιους πόρους το κόστος μετακίνησης είτε να επωμιστούν σημαντική απώλεια εργασιακού και οικογενειακού χρόνου. Η μετακύλιση της ευθύνης αυτής στο οικογενειακό περιβάλλον συνιστά σαφή εκτροπή από την αρχή της ισότητας και της μη διάκρισης.
Σε ό,τι αφορά τον ρόλο της, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ δεν προτίθεται ούτε είναι αρμόδια να υπεισέλθει στη διερεύνηση της κατανομής ευθυνών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων ή στον προσδιορισμό των επιμέρους διοικητικών λύσεων. Η ευθύνη για την εξεύρεση και υλοποίηση της κατάλληλης λύσης ανήκει αποκλειστικά στην Πολιτεία, η οποία οφείλει να εξαντλήσει άμεσα κάθε διαθέσιμο μέσο, προκειμένου να διασφαλίσει στην πράξη την απρόσκοπτη άσκηση του δικαιώματος των μαθητών/τριών με αναπηρία στην εκπαίδευση.
Παράλληλα, το ζήτημα των κτιριακών υποδομών, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί μέσω της συστέγασης της σχολικής μονάδας με το ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. Ξάνθης, καταλήγει εξακολουθητικά σε ένα περιβάλλον λειτουργικής ασφυξίας, το οποίο δεν ανταποκρίνεται ούτε στις παιδαγωγικές απαιτήσεις της εκπαίδευσης των μαθητών/τριών με αναπηρία ούτε στις αναγκαίες προδιαγραφές ασφάλειας και λειτουργικότητας.
Η απουσία επαρκών χώρων για εκπαιδευτικές, αξιολογικές και υποστηρικτικές παρεμβάσεις περιορίζει ουσιωδώς την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και δεν επιτρέπει την πλήρη άσκηση του παιδαγωγικού και υποστηρικτικού ρόλου των εμπλεκόμενων δομών. Κατά συνέπεια, η εύρυθμη άσκηση του ρόλου τόσο του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. όσο και της σχολικής μονάδας σε συνθήκες χωρικής ανεπάρκειας και λειτουργικών περιορισμών δεν μπορεί παρά να καθίσταται προβληματική και δυνητικά επισφαλής για τον μαθητικό πληθυσμό. Με τα δεδομένα αυτά, τα όποια στοιχεία λειτουργικότητας αναπόφευκτα στηρίζονται πρωτίστως στις υπέρμετρες προσπάθειες του προσωπικού, γεγονός που δεν μπορεί να υποκαθιστά την υποχρέωση της Πολιτείας για τη διασφάλιση κατάλληλων και επαρκών υποδομών.
Τα ανωτέρω δεν συνιστούν μεμονωμένες ή συγκυριακές δυσλειτουργίες, ούτε προκύπτουν αιφνιδίως. Αντιθέτως, αποτελούν διαχρονικά καταγεγραμμένα ζητήματα, γνωστά στο σύνολο των εμπλεκόμενων πλευρών – μαθητών/τριών, οικογενειών, εκπαιδευτικών, συλλογικών φορέων και διοικητικών αρχών – τα οποία επανέρχονται με σταθερότητα χωρίς να αντιμετωπίζονται επί της ουσίας.
Οι σχετικές καταγραφές του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της ΕΣΑμεΑ, όπως αποτυπώνονται και στο 3ο Δελτίο Στατιστικής Πληροφόρησης (2025), επιβεβαιώνουν, εξάλλου, αυτή τη δυσμενή πραγματικότητα και τις διαρθρωτικές ελλείψεις στους τομείς της μεταφοράς, της στελέχωσης, των υποστηρικτικών δομών και των υποδομών για τα ειδικά εκπαιδευτικά πλαίσια.
Πέραν της παραδοχής αυτής ωστόσο, η μη διασφάλιση των στοιχειωδών όρων πρόσβασης των μαθητών/τριών με αναπηρία στην εκπαίδευση, όπως η μεταφορά και οι κατάλληλες υποδομές, δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως διοικητική αδυναμία ή συγκυριακή δυσχέρεια. Συνιστά ευθεία αστοχία στην εκπλήρωση θεμελιωδών υποχρεώσεων της Πολιτείας, όπως αυτές απορρέουν από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προστασίας των δικαιωμάτων των μαθητών/τριών και των ατόμων με αναπηρία (ν. 4074/2012). Σε κάθε περίπτωση, η παρατεταμένη αδυναμία άρσης των εμποδίων αυτών οδηγεί στην πράξη σε ακύρωση της ισότιμης πρόσβασης και σε εμπέδωση συνθηκών αποκλεισμού.
Των ανωτέρω δοθέντων και λαμβάνοντας υπόψη τη χρονική διάρκεια των εκκρεμοτήτων, καθίσταται σαφές ότι τα περιθώρια ανοχής έχουν εξαντληθεί και ότι απαιτείται άμεση, συντονισμένη και αποτελεσματική κινητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Για τους λόγους αυτούς, σας καλούμε ως καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμόδιους, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας:
- να προβείτε, χωρίς άλλη καθυστέρηση, στην εξάντληση κάθε διαθέσιμου διοικητικού, οικονομικού και επιχειρησιακού μέσου για την οριστική αποκατάσταση της μεταφοράς των μαθητών/τριών με αναπηρία στη συγκεκριμένη σχολική μονάδα, με άμεση προτεραιότητα στην περίπτωση του μαθητή με κινητική αναπηρία και με εξασφάλιση κατάλληλων, προσβάσιμων και ασφαλών μέσων,
- να προχωρήσετε σε συγκεκριμένες και δεσμευτικές αποφάσεις για τη διαμόρφωση βιώσιμης και οριστικής κτιριακής λύσης, που να διασφαλίζει την εύρυθμη και αξιοπρεπή λειτουργία τόσο της σχολικής μονάδας όσο και του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.,
- να διασφαλίσετε τον απαιτούμενο συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω αναπαραγωγή των ίδιων δυσλειτουργιών.
Σε κάθε περίπτωση, παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε τις ενέργειες στις οποίες προτίθεστε να προβείτε, με σαφή προσανατολισμό στην οριστική επίλυση των προβλημάτων που έχουν ανακύψει, γεγονός που συνιστά ελάχιστη προϋπόθεση για την αξιοπιστία των δημόσιων πολιτικών στον τομέα της εκπαίδευσης και της αναπηρίας.
Αναμένοντας την άμεση και ουσιαστική ανταπόκρισή σας, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θα επανέλθει, εφόσον απαιτηθεί, με γνώμονα τη διασφάλιση της πλήρους και ουσιαστικής άρσης των υφιστάμενων εμποδίων.
Με εκτίμηση,
Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ιωάννης Μοσχολιός
Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Φωτεινή Ζαφειροπούλου
Συνημμένο:
Η υπ’ αριθμ. πρωτ.: 54/19.02.2026 ανακοίνωση της Ομοσπονδίας
Πίνακας αποδεκτών:
- Γενικός Γραμματέας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής, κ. Ι.Παπαδομαρκάκης
- Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.
- Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης
- Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ξάνθης
- ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. Ξάνθης
- Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ)
- Εθνική Ομοσπονδία Κινητικά Αναπήρων (ΕΟΚΑ)
- Ένωση Συλλόγων Γονέων & Κηδεμόνων Δήμου Ξάνθης
- Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων του 1ου Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Ξάνθης
- Πρωτοβάθμια Σωματεία – μέλη της ΠΟΣΓΚΑμεΑ
74