ΠΟΣΓΚΑμεΑ: ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΧΩΡΩΝ ΤΟΥ ΚΕΦΙΑΠ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙΟΥ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΔΑΠ ΑμεΑ
ΠΡΟΣ: Διοικητή Γ.Ν. Κεφαλληνίας, κ. Δ. Μαρτίνη
Κοιν.: (σχετ.: Πίνακας Αποδεκτών)
ΘΕΜΑ: «Αξιοποίηση χώρων του ΚΕΦΙΑΠ Αργοστολίου και εξέταση του αιτήματος για λειτουργία ΚΔΑΠ ΑμεΑ»
Αξιότιμε κύριε Διοικητή,
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ως δευτεροβάθμια οργάνωση εκπροσώπησης ατόμων με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και των οικογενειών τους, έχει λάβει γνώση του αιτήματος της Ένωσης Προστασίας της Ισότητας και των Δικαιωμάτων ΑμεΑ «ΥΠΕΡΙΩΝ» για την παραχώρηση χώρων του ΚΕΦΙΑΠ Αργοστολίου, με σκοπό τη δημιουργία και λειτουργία ΚΔΑΠ ΑμεΑ, καθώς και των σχετικών παρεμβάσεων της ΕΣΑμεΑ και της ΠΟΜΑμεΑ Δυτικής Ελλάδας και Νοτίων Ιονίων Νήσων.
Από τα στοιχεία που έχουν τεθεί υπόψη μας προκύπτει ότι το σχετικό αίτημα έχει υποβληθεί από τις αρχές του 2026, συζητήθηκε σε συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου τον Μάρτιο του ίδιου έτους και ακολούθησε, τον Ιούλιο, η αποστολή κατόψεων του ΚΕΦΙΑΠ προκειμένου να προσδιοριστούν οι χώροι που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τη σχεδιαζόμενη δομή. Η ΕΣΑμεΑ αναφέρει αντιστοίχως ότι η προηγηθείσα αυτή διαδικασία δημιούργησε εύλογη προσδοκία ότι το αίτημα βρισκόταν σε πορεία ουσιαστικής εξέτασης. Σύμφωνα, ωστόσο, με τις πληροφορίες που έχουν περιέλθει στην Ομοσπονδία, εξετάζεται πλέον η αξιοποίηση των ίδιων ή μέρους των χώρων για διαφορετική χρήση.
Το ζήτημα θέτει, κατά την εκτίμησή μας, ένα ευρύτερο ερώτημα για τα κριτήρια αξιοποίησης μιας δημόσιας υποδομής με ειδικά προσδιορισμένο λειτουργικό προορισμό. Ειδικότερα, με ποια κριτήρια πρέπει να αξιοποιούνται διαθέσιμοι χώροι μιας δημόσιας υποδομής όταν η ίδια η νομοθεσία έχει προσδώσει στην υποδομή αυτή ειδικό λειτουργικό προορισμό σχετικό με την αποκατάσταση, υποστήριξη, κατάρτιση και κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία;
Η θεσμική αυτή διάσταση προκύπτει και από το άρθρο 12 του ν. 4025/2011, σύμφωνα με το οποίο στον σκοπό των Κέντρων Φυσικής και Ιατρικής Αποκατάστασης περιλαμβάνονται, πέραν της παροχής υπηρεσιών υγείας και αποκατάστασης, η ψυχολογική, κοινωνική και συμβουλευτική υποστήριξη, η ενημέρωση των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, η προεπαγγελματική και επαγγελματική κατάρτιση, η λειτουργική αποκατάσταση, η υποστήριξη της κοινωνικής ένταξης και η συνεργασία με τις τοπικές υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας.
Κατά συνέπεια, μια χρήση που αποβλέπει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, την κοινωνικοποίηση, τη δημιουργική απασχόληση και την υποστήριξη της αυτονομίας ατόμων με αναπηρία δεν αποτελεί άσχετη προς τον προορισμό της υποδομής χρήση. Αντιθέτως, παρουσιάζει ουσιαστική λειτουργική και κοινωνική συνάφεια με σημαντικό μέρος της αποστολής που ο νομοθέτης έχει αναθέσει στα ΚΕΦΙΑΠ.
Αυτό δεν συνεπάγεται ότι άλλες δημόσιες εκπαιδευτικές, υγειονομικές ή κοινωνικές ανάγκες στερούνται σημασίας, ούτε ότι αποκλείεται εκ των προτέρων οποιαδήποτε άλλη χρήση. Συνεπάγεται, όμως, ότι πριν από τη διάθεση χώρων ενός ΚΕΦΙΑΠ για χρήση μη άμεσα συνδεόμενη με τον ειδικό προορισμό του πρέπει να έχει προηγηθεί τεκμηριωμένη εξέταση του κατά πόσον οι χώροι αυτοί είναι αναγκαίοι και κατάλληλοι για την κάλυψη υφιστάμενων αναγκών των ατόμων με αναπηρία.
Η προσέγγιση αυτή συνάδει και με το άρθρο 62 του ν. 4488/2017, σύμφωνα με το οποίο τα διοικητικά όργανα οφείλουν να εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας στις δημόσιες πολιτικές και διοικητικές διαδικασίες, με σκοπό την αποτροπή και αποκατάσταση ανισοτήτων μεταξύ ατόμων με και χωρίς αναπηρία. Αντίστοιχα, το άρθρο 26 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία έχει κυρωθεί από τη χώρα μας με τον ν. 4074/2012, συνδέει την αποκατάσταση και επαναποκατάσταση με τη μέγιστη δυνατή ανεξαρτησία και την πλήρη ένταξη και συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία.
Υπό αυτή την έννοια, το ζήτημα δεν αφορά την προνομιακή ικανοποίηση μιας επιμέρους απαίτησης. Αφορά την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας κατά τρόπο συνεπή προς τον ειδικό προορισμό της, τις διαπιστωμένες κοινωνικές ανάγκες και την αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων δημόσιων πόρων.
Ιδιαίτερη σημασία για την αξιολόγηση του αιτήματος έχει ο ισχυρισμός του Σωματείου «ΥΠΕΡΙΩΝ» ότι στην περιοχή υπάρχουν τουλάχιστον 25 άτομα με αναπηρία χωρίς πρόσβαση σε οργανωμένη καθημερινή δραστηριότητα εκπαίδευσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων, δημιουργικής απασχόλησης και κοινωνικοποίησης. Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θεωρεί ότι το στοιχείο αυτό πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο άμεσης διοικητικής επιβεβαίωσης και αποτύπωσης, ώστε η τελική απόφαση να βασιστεί σε πραγματικά και μετρήσιμα δεδομένα ζήτησης.
Εξίσου σημαντικό είναι να διερευνηθούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς και ο αρχικός σκοπός παραχώρησης ή διάθεσης του συγκεκριμένου ακινήτου. Το Σωματείο «ΥΠΕΡΙΩΝ» αναφέρει ότι ο χώρος είχε παραχωρηθεί αρχικά με σκοπό την υποστήριξη ενηλίκων ατόμων με αναπηρία. Επειδή η ακριβής νομική σημασία του στοιχείου αυτού εξαρτάται από το περιεχόμενο της αρχικής πράξης παραχώρησης ή άλλου σχετικού τίτλου, θεωρούμε απαραίτητη την αναζήτηση και εξέταση του πρωτογενούς εγγράφου πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση που θα μπορούσε να μεταβάλει μακροχρόνια τη χρήση των εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ οφείλει να επισημάνει μία επιπλέον κρίσιμη παράμετρο. Η λειτουργία ΚΔΑΠ ΑμεΑ υπόκειται σε ειδικές κτιριολογικές, πολεοδομικές, λειτουργικές και χωροταξικές προϋποθέσεις. Η ισχύουσα διαδικασία αδειοδότησης απαιτεί, μεταξύ άλλων, νόμιμο τίτλο χρήσης του ακινήτου, συγκεκριμένες προδιαγραφές χώρων και προσβασιμότητας, καθώς και την τήρηση των προβλεπόμενων χωροταξικών αποστάσεων, μεταξύ των οποίων και συγκεκριμένη ελάχιστη απόσταση από νοσοκομεία.
Κατά συνέπεια, πριν από οποιαδήποτε οριστική απόφαση παραχώρησης, πρέπει να διαπιστωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες και με την τεχνική συνδρομή μηχανικού εάν οι συγκεκριμένοι χώροι πληρούν ή μπορούν νομίμως να πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις αδειοδότησης. Η εξακρίβωση αυτή δεν αποδυναμώνει το αίτημα. Αντιθέτως, είναι αναγκαία ώστε μια ενδεχόμενη θετική απόφαση να είναι πράγματι υλοποιήσιμη.
Με βάση τα παραπάνω, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ ζητά:
1. Να μην οριστικοποιηθεί οποιαδήποτε διάθεση των επίμαχων χώρων για άλλη χρήση πριν ολοκληρωθεί η εξέταση του αιτήματος και των παραπάνω πραγματικών, νομικών και τεχνικών παραμέτρων.
2. Να πραγματοποιηθεί άμεσα η ήδη συζητηθείσα αυτοψία / συνάντηση με τη συμμετοχή του Γ.Ν. Κεφαλληνίας, του Σωματείου «ΥΠΕΡΙΩΝ» και, κατά περίπτωση, των αρμόδιων τεχνικών και αδειοδοτικών υπηρεσιών.
3. Να ελεγχθεί εγγράφως η αδειοδοτική και τεχνική καταλληλότητα των συγκεκριμένων χώρων και, εφόσον αυτοί δεν αποδειχθούν κατάλληλοι, άλλων διαθέσιμων χώρων του ΚΕΦΙΑΠ.
4. Να αποτυπωθούν οι πραγματικές τοπικές ανάγκες, ο αριθμός των δυνητικών ωφελούμενων, οι ήδη διαθέσιμες υπηρεσίες, τα υφιστάμενα κενά και η δυνατότητα πραγματικής και σταθερής λειτουργίας της προτεινόμενης δομής.
5. Να αναζητηθεί η αρχική πράξη παραχώρησης ή κτήσης του ακινήτου και να εξεταστούν τυχόν όροι ή δεσμεύσεις σχετικά με τον σκοπό αξιοποίησής του.
6. Να εξεταστούν οι εναλλακτικές δυνατότητες στέγασης τόσο της προτεινόμενης δομής ΚΔΑΠ ΑμεΑ όσο και των λοιπών χρήσεων που εξετάζονται, ώστε η τελική επιλογή να βασιστεί όχι σε μια αφηρημένη αντιπαράθεση κοινωνικών αναγκών, αλλά στη δυνατότητα κάθε υπηρεσίας να στεγαστεί καταλλήλως με τη μικρότερη δυνατή απόκλιση από τον ειδικό προορισμό της δημόσιας υποδομής.
Κύριε Διοικητή,
Πάγια θέση της ΠΟΣΓΚΑμεΑ είναι ότι η υπαγωγή των πρώην ΚΕΚΥΚΑμεΑ – νυν ΚΕΦΙΑΠ – στον χώρο της Υγείας δεν πρέπει να οδηγεί σε αποδυνάμωση του κοινωνικού, εκπαιδευτικού και ενταξιακού χαρακτήρα της αποστολής τους. Η συγκεκριμένη περίπτωση μπορεί, αντί να εξελιχθεί σε αντιπαράθεση για την κατανομή λίγων αιθουσών, να αποτελέσει αφορμή για μία σοβαρότερη προσέγγιση ως προς τη μελλοντική αξιοποίηση του ΚΕΦΙΑΠ Αργοστολίου προς όφελος των ατόμων με αναπηρία και της τοπικής κοινωνίας.
Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ, συνεπώς, το ζήτημα δεν τίθεται ως αντιπαράθεση μεταξύ των αναγκών των ατόμων με αναπηρία και των αναγκών της εκπαίδευσης ή άλλης δημόσιας υπηρεσίας. Εκείνο που απαιτείται είναι η Διοίκηση, πριν δεσμεύσει οριστικά χώρους μιας υποδομής με ειδικό κοινωνικό και λειτουργικό προορισμό στον τομέα της αναπηρίας και της αποκατάστασης, να έχει εξετάσει και τεκμηριώσει τις ανάγκες που συνδέονται άμεσα με τον προορισμό αυτόν και τις πραγματικές δυνατότητες ικανοποίησής τους.
Εφόσον από τον παραπάνω έλεγχο επιβεβαιωθούν η πραγματική ανάγκη, η καταλληλότητα των χώρων και η δυνατότητα νόμιμης αδειοδότησης και λειτουργίας της δομής, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ υποστηρίζει την παραχώρηση των αναγκαίων χώρων για τη λειτουργία ΚΔΑΠ ΑμεΑ και ζητά από τη Διοίκηση να προχωρήσει στις απαιτούμενες ενέργειες για την υλοποίησή της.
Αν, αντίθετα, από τον τεχνικό ή αδειοδοτικό έλεγχο προκύψει ότι οι συγκεκριμένοι χώροι δεν μπορούν νομίμως να χρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτόν, η εξέταση του αιτήματος δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι εξαντλήθηκε. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να διερευνηθούν άμεσα άλλοι κατάλληλοι χώροι του ΚΕΦΙΑΠ ή άλλες εφαρμόσιμες λύσεις, ώστε, εφόσον επιβεβαιωθεί η σχετική ανάγκη, η δημιουργία οργανωμένης δομής δημιουργικής απασχόλησης και υποστήριξης ατόμων με αναπηρία στην περιοχή να λάβει συγκεκριμένη και εφαρμόσιμη απάντηση.
Με εκτίμηση,
Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ιωάννης Μοσχολιός
Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Φωτεινή Ζαφειροπούλου
Πίνακας Αποδεκτών:
- 6η Υγειονομική Περιφέρεια (ΥΠΕ) Πελοποννήσου – Ιονίων Νήσων – Ηπείρου και Δυτικής Ελλάδας
- Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Γενικού Νοσοκομείου Κεφαλληνίας
- Διευθυντή ΣΑΕΚ Γ.Ν.Κ., κ. Ν. Μοντεσάντο
- Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.ΑμεΑ.)
- Περιφερειακή Ομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΜΑμεΑ) Δυτικής Ελλάδος & Νοτίων Ιονίων Νήσων
- Ένωση Προστασίας της Ισότητας και των Δικαιωμάτων ΑμεΑ «ΥΠΕΡΙΩΝ»
1