Παρασκευή, 6 Νοεμβρίου 2026

ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΑΙΤΗΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ & ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Προς:

Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Δ.Μ. Μιχαηλίδου

Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Αθ. Πετραλιά

Κοιν: (σχετ.: Πίνακας αποδεκτών)

ΘΕΜΑ: «ΠΟΣΓΚΑμεΑ: Κατεπείγον αίτημα κοινής συνάντησης για τη διευθέτηση κρίσιμων χρηματοδοτικών εκκρεμοτήτων και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δομών κοινωνικής φροντίδας ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες»

(σχετ.: Η υπ' αρ. πρωτ. 380/20.10.2026 επιστολή της ΠΟΣΓΚΑμεΑ προς την Υπουργό ΚΟΙ.Σ.Ο., κοινοποιηθείσα και στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών)

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ,

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ιδρυτικό και ενεργό μέλος της ΕΣΑμεΑ, εκπροσωπώντας, μέσω των σωματείων – μελών της, χιλιάδες άτομα με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, καθώς και τις οικογένειές τους, επανέρχεται αιτούμενη τον κατεπείγοντα ορισμό κοινής συνάντησης με την πολιτική ηγεσία των Υπουργείων σας, για εκκρεμότητες που άπτονται της χρηματοδοτικής επάρκειας και της διασφάλισης της βιώσιμης και αδιάλειπτης λειτουργίας κρίσιμων υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας προς τα άτομα με αναπηρία.

Με την από 20.10.2026 σχετική επιστολή μας, θέσαμε εκ νέου υπόψη της Πολιτείας ζητήματα ζωτικής σημασίας για τα άτομα με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και τους φορείς που υποστηρίζουν την αξιοπρεπή διαβίωσή τους στην κοινότητα και την κοινωνική τους ένταξη.

Δεν παραγνωρίζουμε τις προσπάθειες του Υ.ΚΟΙ.Σ.Ο. για την προώθηση λύσεων, ούτε τις δημοσιονομικές παραμέτρους των απαιτούμενων παρεμβάσεων στην κατεύθυνση αυτή. Πλην όμως, η μέχρι τούδε εμπειρία καταδεικνύει ότι η ουσιαστική διευθέτηση σημαντικού μέρους των εκκρεμοτήτων προϋποθέτει την έμπρακτη σύμπραξη των συναρμόδιων Υπουργείων σε επίπεδο συγκεκριμένων αποφάσεων.

Ελλείψει αντίστοιχων δημοσιονομικών προβλέψεων και δεσμεύσεων, οι εκκρεμότητες διαιωνίζονται, οι πιέσεις σωρεύονται και η βιωσιμότητα των δομών καθίσταται ολοένα περισσότερο επισφαλής. Δεν πρόκειται, πλέον, για ζητήματα που επιδέχονται διαρκή παραπομπή σε περαιτέρω διερεύνηση, χωρίς προσδιορισμένη κατάληξη, αλλά για πάγιες και εν πολλοίς ανελαστικές ανάγκες, η κάλυψη των οποίων δεν δύναται να αναστέλλεται εν αναμονή διοικητικών ή δημοσιονομικών αποφάσεων.

Ιδίως δε, τρεις αλληλένδετες εκκρεμότητες απαιτούν άμεση και από κοινού αντιμετώπιση:

Πρώτον, η ουσιαστική αναπροσαρμογή του ημερήσιου νοσηλίου – τροφείου για τους ενοίκους των Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (Σ.Υ.Δ.) με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, το οποίο παραμένει στα 70,00€ από το 2014, παρά την αναπροσαρμογή του τροφείου άλλων κατηγοριών ενοίκων και τη συνεχή αύξηση του κόστους εξειδικευμένης φροντίδας και υποστήριξης. Η Ομοσπονδία έχει επανειλημμένα ζητήσει τον καθορισμό του σε ποσό τουλάχιστον 90,00€ ημερησίως, καθώς και την εξέταση διαφοροποιημένης αποζημίωσης βάσει των εξατομικευμένων αναγκών των ενοίκων. Η διαιώνιση της υφιστάμενης κατάστασης δεν μπορεί παρά να δυσχεραίνει την επαρκή στελέχωση και να υπονομεύει τις προϋποθέσεις ποιοτικής υποστήριξης των ατόμων με τις πλέον αυξημένες ανάγκες.

Δεύτερον, η διασφάλιση της αδιάλειπτης χρηματοδοτικής συνέχειας των Σ.Υ.Δ., των Κέντρων Διημέρευσης – Ημερήσιας Φροντίδας (Κ.Δ.-Η.Φ.) και των λοιπών κοινωνικών δομών που μεταβαίνουν, από 1.1.2027, από τη συγχρηματοδότηση του ΕΣΠΑ σε εθνική χρηματοδότηση. Με ελάχιστο πλέον χρόνο να απομένει, απαιτείται σαφής προσδιορισμός των διαθέσιμων και δεσμευμένων πιστώσεων, των προϋποθέσεων και του χρονοδιαγράμματος συμβασιοποίησης με τον ΕΟΠΥΥ, όπου απαιτείται, καθώς και των εγγυήσεων αποτροπής χρηματοδοτικών κενών. Απολύτως επείγουσα παραμένει η θεσμοθέτηση δυνατότητας χορήγησης προκαταβολών έναντι των προβλεπόμενων αποζημιώσεων, ήδη από την έναρξη του νέου καθεστώτος, ώστε να καθίσταται εφικτή η απρόσκοπτη κάλυψη πάγιων λειτουργικών και μισθολογικών υποχρεώσεων και να μη διακινδυνεύσει η συνέχεια των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Τρίτον, η αναπροσαρμογή των νοσηλίων, τροφείων, μοναδιαίων κοστών και λοιπών αποζημιώσεων των δομών κοινωνικής φροντίδας ατόμων με αναπηρία, το ύψος των οποίων παραμένει επί σειρά ετών αναντίστοιχο προς το πραγματικό κόστος λειτουργίας τους. Οι διαδοχικές αυξήσεις στη μισθοδοσία, στην ενέργεια, στη στέγαση και στις λοιπές ανελαστικές δαπάνες έχουν απορροφηθεί δυσανάλογα από τους ίδιους τους φορείς, διαχρονικά, χωρίς αντίστοιχη προσαρμογή των διαθέσιμων πόρων. Η επανεξέταση του πλαισίου αποζημιώσεων και η θέσπιση αντικειμενικού μηχανισμού αναπροσαρμογής τους δεν χωρούν περαιτέρω αναβολή, χωρίς να διακυβεύεται η οικονομική και λειτουργική αντοχή των δομών και, πρωτίστως, η συνέχεια των υπηρεσιών προς τα εξυπηρετούμενα άτομα με αναπηρία.

Κυρία Υπουργέ και κύριε Υφυπουργέ,

Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι σημαντικό μέρος του υφιστάμενου δικτύου κοινωνικής φροντίδας δημιουργήθηκε και εξακολουθεί να λειτουργεί από συλλογικούς φορείς γονέων και κηδεμόνων ατόμων με αναπηρία, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όχι ως προϊόν επιχειρηματικής επιλογής, αλλά ως επιταγή ανάγκης, απέναντι στη διαχρονική ανεπάρκεια κρατικών υπηρεσιών υποστήριξης. Οι φορείς αυτοί επωμίστηκαν επί δεκαετίες δυσανάλογες ευθύνες, συνέβαλαν καθοριστικά στην οικοδόμηση του προνοιακού δικτύου της χώρας και εξακολουθούν, με διαρκείς υπερβάσεις, να στηρίζουν την ποιότητα ζωής χιλιάδων ατόμων με αναπηρία.

Δεν είναι, συνεπώς, θεσμικά ή κοινωνικά ανεκτό η διατήρηση αυτού του δικτύου να εξαρτάται από την εξάντληση των αντοχών των γονεϊκών φορέων, ούτε η διασφάλιση θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία να τελεί υπό διαρκή δημοσιονομική αίρεση, χωρίς αξιόπιστο σχεδιασμό κάλυψης των αναγκών τους.

Η διεκδίκηση επαρκούς χρηματοδότησης ουδόλως αναιρεί την ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης των δημόσιων πόρων. Αντιθέτως, η σταθερή και επαρκής χρηματοδότηση, υπό όρους ουσιαστικού ελέγχου και διασφάλισης της ποιότητας, αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση υπεύθυνης κοινωνικής πολιτικής. Δεν δύναται, ωστόσο, να παγιώνεται η αναντιστοιχία μεταξύ χρηματοδοτικών προβλέψεων και πραγματικού κόστους των υπηρεσιών, με κίνδυνο αναίρεσης κοινωνικών κατακτήσεων δεκαετιών.

Σε μια περίοδο ανάληψης νέων δημοσιονομικών πρωτοβουλιών και μέτρων κοινωνικής στήριξης, δεν νοείται οι ανάγκες των ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και η προστασία των υπηρεσιών που καθιστούν δυνατή τη διαβίωσή τους στην κοινότητα να παραμένουν εκτός των ουσιαστικών προτεραιοτήτων της Πολιτείας.

Άλλωστε, η βιωσιμότητα των δομών δεν συνιστά αυτοτελή διεκδίκηση οικονομικής ενίσχυσης των φορέων λειτουργίας τους, αλλά αναγκαία προϋπόθεση της αποϊδρυματοποίησης, της πρόληψης του ιδρυματισμού και της πραγμάτωσης του δικαιώματος διαβίωσης στην κοινότητα, κατά το άρθρο 19 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (ν. 4074/2012).

Τούτων δοθέντων, ζητούμε τον κατά προτεραιότητα ορισμό κοινής συνάντησης, σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας των δύο Υπουργείων, με τη συμμετοχή αντιπροσωπείας της ΠΟΣΓΚΑμεΑ και των αρμόδιων υπηρεσιακών παραγόντων, προκειμένου να συμφωνηθούν συγκεκριμένες, δημοσιονομικά τεκμηριωμένες και εφαρμόσιμες λύσεις, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και προσδιορισμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Η συνάντηση αυτή δεν μπορεί πλέον να εξαντληθεί σε μια ακόμη ανταλλαγή απόψεων ή αναγνώριση της σοβαρότητας των προβλημάτων. Οφείλει να σηματοδοτήσει την υπέρβαση των επί μέρους διαβεβαιώσεων και τη μετάβαση σε συγκεκριμένες, συντονισμένες αποφάσεις, με ουσιαστικό διαυπουργικό και δημοσιονομικό αντίκρισμα.

Κυρία Υπουργέ και κύριε Υφυπουργέ,

Για τις οικογένειες των ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, η αδιάλειπτη λειτουργία των δομών κοινωνικής φροντίδας δεν αποτελεί απλώς ζήτημα διοικητικής ή οικονομικής διευθέτησης. Αποτελεί ουσιώδη εγγύηση ότι τα παιδιά τους θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε αναγκαίες υπηρεσίες υποστήριξης και αξιοπρεπούς διαβίωσης, ακόμη και όταν οι ίδιοι οι γονείς δεν θα είναι πλέον σε θέση να βρίσκονται στο πλευρό τους.

Η ιστορική συμβολή των γονεϊκών φορέων δεν μπορεί να υποκαθιστά επ' αόριστον την κρατική ευθύνη, ούτε η αγωνία για το μέλλον των παιδιών μας να παραμένει χωρίς αξιόπιστη και θεσμικά κατοχυρωμένη απάντηση. Ο χρόνος για τις αναγκαίες αποφάσεις είναι περιορισμένος, οι δε αντοχές των γονεϊκών φορέων και των οικογενειών μας δεν είναι ανεξάντλητες. Οι δυσμενείς επιπτώσεις περαιτέρω καθυστερήσεων δεν θα αποτυπωθούν απλώς στα οικονομικά μεγέθη των δομών, αλλά πρωτίστως στη ζωή των ατόμων με αναπηρία που εξαρτώνται από την αδιάλειπτη λειτουργία τους.

Με την πεποίθηση ότι συμμερίζεστε την ανάγκη ουσιαστικής θωράκισης των υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και προστασίας των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, αναμένουμε την άμεση και θετική ανταπόκρισή σας, με τον προσδιορισμό συγκεκριμένης και κατά το δυνατόν εγγύς ημερομηνίας για την αιτούμενη κοινή συνάντηση.

Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ παραμένει στη διάθεσή σας για κάθε απαιτούμενη συνεργασία, με αδιαπραγμάτευτο γνώμονα την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια, την κοινωνική ένταξη και την ποιότητα ζωής των ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες.

Με εκτίμηση,

Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ιωάννης Μοσχολιός

Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Φωτεινή Ζαφειροπούλου

Συνημμένο: Η υπ' αρ. πρωτ. 380/20.10.2026 επιστολή της ΠΟΣΓΚΑμεΑ

Πίνακας αποδεκτών:

Πρωθυπουργός της Ελλάδας, κ. Κ.Μητσοτάκης

Υπουργός Επικρατείας, κ. Χ.Γ.Σκέρτσος

Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κ. Πιερρακάκης

Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, κ. Κ. Μεγαρίτης