ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ KAI ΕΠΙΣΠΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΣΕ ΣΥΔ, ΣΑΔ & ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΑ ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΛΛΟΝΤΑI ME TON ΕΟΠΥΥ

ΠΡΟΣ:      

Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κα Σ. Ζαχαράκη

Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, κ.Αθ.Πετραλιά

Κοιν.:        (σχετ.: πίνακας αποδεκτών)      

Θέμα: «Αίτημα ενημέρωσης για την εξέλιξη των επιμέρους ενεργειών και επίσπευσης υπογραφής και έκδοσης της Κ.Υ.Α. για τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία αποζημίωσης σε Σ.Υ.Δ., Σ.Α.Δ. και Οικοτροφεία που συμβάλλονται με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.»

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ, 

Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ, 

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ιδρυτικό και ενεργό μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), ως το δευτεροβάθμιο όργανο του αναπηρικού κινήματος, με αποστολή την εκπροσώπηση, προστασία και προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, και των οικογενειών τους, μέσω των σωματείων – συλλόγων γονέων και κηδεμόνων τους, πανελλαδικά, απευθύνεται σε εσάς για να εκφράσει την ανησυχία της σχετικά με τη διαφαινόμενη καθυστέρηση στην έκδοση της πολυαναμενόμενης Κ.Υ.Α., η οποία ρυθμίζει τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία αποζημίωσης σε Σ.Υ.Δ., Σ.Α.Δ. και Οικοτροφεία, Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που συμβάλλονται με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.  

Η Ομοσπονδία μας έχει κατ’ επανάληψη επισημάνει τον προβληματισμό της για την επισφαλή οικονομική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει τα Οικοτροφεία, Ν.Π.Ι.Δ. που έχουν συσταθεί από συλλόγους γονέων και κηδεμόνων ατόμων με αναπηρία - και τις αντίξοες συνθήκες στις οποίες καλούνται να παρέχουν την κατάλληλη φροντίδα σε άτομα με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες που διαβιούν επί μακρόν στις μονάδες αυτές, προστατεύοντας ταυτόχρονα το φάσμα των δικαιωμάτων τους.  

Η απουσία επαρκούς θεσμικού πλαισίου που να ανταποκρίνεται στη λειτουργία των Οικοτροφείων υπό το πρίσμα των σκοπών και των αναγκών των ατόμων που υπηρετούν, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή στάθμη του νοσηλίου που λαμβάνουν και τις αργόσυρτες διαδικασίες των σύγχρονων θεσμικών προτεραιοτήτων στην κατεύθυνση της αποϊδρυματοποίησης και της πρόληψης του ιδρυματισμού, έχουν εγκλωβίσει τις μονάδες αυτές σε μια παρατεταμένη περίοδο κρίσης. 

Η αδυναμία εξεύρεσης σταθερών και βιώσιμων πόρων για την κάλυψη των αυξημένων λειτουργικών δαπανών έχει ήδη οδηγήσει τα περισσότερα Οικοτροφεία σε οριακές συνθήκες λειτουργίας, ενώ η εξάρτηση από την ευκαιριακή ιδιωτική πρωτοβουλία δεν μπορεί να θεωρηθεί λύση έναντι της οφειλόμενης κρατικής μέριμνας που πηγάζει από το Σύνταγμα, τις διεθνείς συμβάσεις και την εθνική νομοθεσία για την προστασία των ατόμων με αναπηρία.

Αναπόφευκτη συνέπεια αυτής της κατάστασης είναι η σοβαρή αβεβαιότητα και τα σοβαρά ελλείματα που απειλούν περαιτέρω την ποιότητα των υπηρεσιών τους, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο παραβίασης των δικαιωμάτων των ατόμων που διαβιούν στις συγκεκριμένες δομές κοινωνικής φροντίδας. 

Για την αποτροπή αυτού του ενδεχομένου η ΠΟΣΓΚΑμεΑ έχει διαχρονικά τονίσει την αναγκαιότητα διασφάλισης επαρκών πόρων που θα εγγυώνται την απρόσκοπτη λειτουργία των Οικοτροφείων, σε συνάρτηση με το είδος, την έκταση και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών τους, ή/και την επεξεργασία πρότασης που θα ενισχύει το ύψος των θεσπισμένων νοσηλίων – τροφείων για τις συγκεκριμένες μονάδες, ώστε να καλύπτει όλες τις υπηρεσίες που πρέπει να παρέχονται στα άτομα με αναπηρία που διαβιούν σε αυτές, συμβάλλοντας στην επίτευξη της ουσιαστικής κοινωνικής φροντίδας και προστασίας τους, που αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της πολιτείας. 

Τον Σεπτέμβριο του 2024, έπειτα από πολυετή ανάδειξη του ζητήματος, η Ομοσπονδία μας υποδέχθηκε με ιδιαίτερη ανακούφιση σχέδιο προωθούμενης Κ.Υ.Α. από την πλευρά του Υ.ΚΟΙ.Σ.Ο., που της γνωστοποιήθηκε για πρόσθετες παρατηρήσεις, η οποία περιείχε σημαντικές και θετικές διατυπώσεις για τη λειτουργία των Σ.Υ.Δ., Σ.Α.Δ. και Οικοτροφείων που συμβάλλονται με τον ΕΟ.Π.Υ.Υ., προβλέποντας, μεταξύ άλλων, την αύξηση του ημερήσιου νοσηλίου – τροφείου στη στάθμη των €60,00 για τους/τις φιλοξενούμενους/ες στις τελευταίες μονάδες. 

Ωστόσο, πέντε (5) και πλέον μήνες μετά, η οριστικοποίηση και η υπογραφή της Κ.Υ.Α. φαίνεται να παραμένει εκκρεμής, ενώ οι πληροφορίες μας αναφέρουν ότι συνεχίζει να μεταφέρεται μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων και φορέων, δίχως σαφή ενημέρωση προς την Ομοσπονδία ή τους άμεσα ενδιαφερόμενους για την πορεία και τον χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης της διαδικασίας. Γεγονός, το οποίο εύλογα εντείνει την ανησυχία τόσο των φορέων λειτουργίας των δομών, στις οποίες η απόφαση αναφέρεται, όσο και των οικογενειών των ατόμων με βαριές και πολλαπλές που ωφελούνται των κρίσιμων αυτών κοινωνικών υπηρεσιών, με τα ερωτήματά τους καθημερινά να πληθαίνουν. 

Κυρία Υπουργέ και κύριε Υφυπουργέ, 

Η ΠΟΣΓΚΑμεΑ επισημαίνει για ακόμη μία φορά ότι οι Σ.Υ.Δ., Σ.Α.Δ. και τα γονεϊκά Οικοτροφεία απευθύνονται σε ιδιαίτερα ευάλωτες κατηγορίες πληθυσμού, με σαφέστατα αυξημένες ανάγκες, που υπαγορεύουν την παροχή ενός πλαισίου ασφαλούς και αδιάλειπτης φροντίδας, ικανού να εξασφαλίζει τη σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξη των εξυπηρετούμενων ατόμων σε ένα κατάλληλο επίπεδο ζωής, παράλληλα με την υλοποίηση των υπόλοιπων δικαιωμάτων τους. 

Η διασφάλιση των στοιχείων αυτών, είναι ουσιώδες να αναγνωρίζεται έμπρακτα και να κατοχυρώνεται από την Πολιτεία, υπό το σαφές πρίσμα των συνταγματικών επιταγών και του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (ν.4074/2012) που υπερισχύει κάθε αντίθετης διάταξης νόμου. 

Για τους λόγους αυτούς, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ ζητά και αναμένει:

 την επίσπευση των διαδικασιών και την άμεση υπογραφή και δημοσίευση της ΚΥΑ, για την οποία γίνεται λόγος, ούτως ώστε, μεταξύ άλλων, να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία των Οικοτροφείων και να αποτραπεί ο κίνδυνος υποβάθμισης του επιπέδου διαβίωσης των φιλοξενούμενων ατόμων με βαριές αναπηρίες στις μονάδες αυτές, 

 την επίσημη ενημέρωση της Ομοσπονδίας μας σχετικά με την πορεία της διαδικασίας, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η ΚΥΑ, και τον αναμενόμενο χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης της υπογραφής της και θέσης της σε εφαρμογή, 

 τη δέσμευση των (συν)αρμόδιων φορέων και υπηρεσιών ότι δεν θα ακολουθήσουν νέες καθυστερήσεις ή προσκόμματα στην εφαρμογή της νέας ρύθμισης για τη διαδικασία αποζημίωσης των Σ.Υ.Δ., Σ.Α.Δ., Οικοτροφείων. 

Κλείνοντας, υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία που βρίσκονται στη διάθεση της Ομοσπονδίας μας, ο ωφελούμενος πληθυσμός στα γονεϊκά Οικοτροφεία, δεν υπερβαίνει τα 300 φυσικά πρόσωπα. 

Αν συνεκτιμηθούν και τα στοιχεία που αφορούν λοιπά ΝΠΙΔ που λειτουργούν αντίστοιχες δομές, θεωρούμε πως ακόμη και από το ενδεχόμενο διπλασιασμού των μεγεθών αυτών, δεν θα προκύψουν  απαγορευτικά δημοσιονομικά βάρη, από μέτρα θεμιτά προς όφελος της ποιότητας ζωής των εξυπηρετούμενων ατόμων με αναπηρία. 

Αναμένοντας τη θετική σας ανταπόκριση. 

Με εκτίμηση, 

Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ιωάννης Μοσχολιός

Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Φωτεινή Ζαφειροπούλου

Πίνακας αποδεκτών: 
- Υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, κ.Κ.Χατζηδάκης 
- Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, κ.Π.Πύρρος
- Γενικός Γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, κ.Κ.Γλούμης – Ατσαλάκης 
- Διοικήτρια του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., κ.Θ.Καρποδίνη 
- Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ)
- Πρωτοβάθμια σωματεία – μέλη ΠΟΣΓΚΑμεΑ