ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ ΑΥΡΙΑΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΠΡΟΣ:      Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας, κα Δόμνα–Μαρία Μιχαηλίδου

Κοιν.:        (σχετ.: Πίνακας Αποδεκτών)

ΘΕΜΑ: «Θέματα προς συζήτηση ενόψει της αυριανής προγραμματισμένης συνάντησης με την ΠΟΣΓΚΑμεΑ» 

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ιδρυτικό και ενεργό μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), αποτελεί, όπως γνωρίζετε, το δευτεροβάθμιο όργανο του αναπηρικού κινήματος, που εκπροσωπεί τα άτομα με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και τις οικογένειές τους, μέσω των Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων τους ανά την ελληνική επικράτεια, και έχει ως αποστολή της την προστασία και προώθηση των δικαιωμάτων τους.

Ενόψει της συνάντησης που πρόκειται να έχει η Ομοσπονδία μαζί σας την Τετάρτη, 15 Οκτωβρίου, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ καταθέτει ενδεικτικά θεματικές προς συζήτηση και ενημέρωση σχετικά με τις προθέσεις και τις ενέργειες του Υ.ΚΟΙ.Σ.Ο. και των συναρμόδιων Υπουργείων για τη διευθέτησή τους.

Αποϊδρυματοποίηση, Πρόληψη Ιδρυματισμού, Υποστήριξη Οικογενειών και Δομές Κοινωνικών Υπηρεσιών σε άτομα με αναπηρία

• Προθέσεις ή/και ενέργειες στην κατεύθυνση της στήριξης του πλέγματος των δομών ενταξιακού χαρακτήρα και κοινωνικής υποστήριξης των ατόμων με βαριές αναπηρίες στην κοινότητα (Σ.Υ.Δ., ΚΔΑΠ ΑμεΑ, Κ.Δ.-Η.Φ. κ.τ.ό), και της διασφάλισης της εύρυθμης και βιώσιμης λειτουργίας τους, περιλαμβανομένης της ενίσχυσης του ύψους των αποζημιώσεων (δικαιούμενα νοσήλια - τροφεία, μοναδιαία κόστη παροχής υπηρεσιών, αξίες τοποθέτησης κ.τ.ό), όπως αντιστοιχούν στις υπηρεσίες του κατά περίπτωση πλαισίου ένταξης, ή/και στη βαρύτητα και το ηλικιακό εύρος των κατηγοριών αναπηρίας που εξυπηρετούν.
• Επαναδιαπραγμάτευση – αύξηση του δικαιούμενου νοσηλίου – τροφείου των ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, με περιορισμένο βαθμό αυτονομίας και αυτοεξυπηρέτησης – εξυπηρετούμενων σε Σ.Υ.Δ. ή/και θεσμοθέτηση νοσηλίου αυξημένης φροντίδας και υποστήριξης σε συνάρτηση με το είδος, τη βαρύτητα και το ηλικιακό εύρος των εξυπηρετούμενων κατηγοριών αναπηρίας στις Σ.Υ.Δ. ή πολυεπίπεδης κλίμακας νοσηλίου βάσει αναγκών στήριξης (σχετ. προτάσεις έχουν αποσταλεί με το υπ’ αριθμ.πρωτ.: 385/24.09.2025 έγγραφο της Ομοσπονδίας). 
• Πρόβλεψη μηχανισμών για την ουσιαστική αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος, τόσο για τη δημιουργία νέων Σ.Υ.Δ. όσο και για την ενίσχυση των υφιστάμενων, μέσω αξιοποίησης δημόσιας ακίνητης περιουσίας ή άλλων ευέλικτων σχημάτων (π.χ. επιδότηση ενοικίου / στέγασης).

Κρίνεται σκόπιμο να αποσαφηνιστούν οι προγραμματισμένες στοχοθετήσεις και ενέργειες για την περιφρούρηση του θεσμού της υποστηριζόμενης διαβίωσης, καθώς και την ενδυνάμωσή του, από τη στιγμή που αναγνωρίζεται μεν ως η πιο αξιόπιστη απάντηση για την αξιοπρεπή διαβίωση των ατόμων με αναπηρία στην κοινότητα, την αποϊδρυματοποίηση και την πρόληψη του ιδρυματισμού, η επέκτασή του δε φαίνεται να προσκρούει πλέον σε εμπόδια εκπορευόμενα από διατυπώσεις του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, από κοινωνικούς, οικονομικούς, γραφειοκρατικούς κ.ά. λόγους.  

• Προβλέψεις για παρεμβάσεις υποστήριξης υφιστάμενων δομών κοινωνικής ένταξης (Σ.Υ.Δ., Κ.Δ.-Η.Φ. κ.ά) για άτομα με αναπηρία, στο επίπεδο της συντήρησης των υποδομών και της ανανέωσης του εξοπλισμού τους.
• Εξομοίωση αποζημιώσεων και επιμέρους ρυθμίσεων για τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε Σ.Υ.Δ. ανεξαρτήτως πηγής χρηματοδότησης (κρατικοί ή κοινοτικοί πόροι).
• Επανεξέταση του ζητήματος της μη αποστέρησης των ωφελούμενων των κοινωνικών υπηρεσιών των Οικοτροφείων, που συμβάλλονται με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. κατ’ εφαρμογή της ΚΥΑ Αριθμ. Δ12γ/ΓΠ2502/21.02.2025, Φ.Ε.Κ. Β’ 965, από τυχόν δικαίωμά τους σε οικονομική ενίσχυση λόγω αναπηρίας που καταβάλλεται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α. 
• Θεσμοθέτηση κοινών ρυθμιστικών πλαισίων λειτουργίας, αλλά και εποπτείας και ελέγχου, για το σύνολο των δομών που φιλοξενούν και εξυπηρετούν τα άτομα με αναπηρία, δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, ώστε να μπορεί στην καθολικότητά τους να αποτιμάται η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών τους και η χρηστή αξιοποίηση των κονδυλίων που διατίθενται από την Πολιτεία.
• Πλάνο εξειδίκευσης των όρων, προϋποθέσεων, προδιαγραφών, υπηρεσιών κ.ά. για τη λειτουργία των δομών βραχυχρόνιας φιλοξενίας ατόμων με αναπηρία, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 22 και 35 του ν. 5229/2025 (Φ.Ε.Κ. Α’ 158).
• Χρονοπρογραμματισμός και ενέργειες για τη θέση σε εφαρμογή του Πιλοτικού Προγράμματος για την Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση για παιδιά ηλικίας 0-6 ετών (άρθρα 51 & 52 ν.4997/2022, όπως εξειδικεύθηκε με την ΚΥΑ Αριθμ. 4510/2024, Φ.Ε.Κ. Β’ 6068), καθώς και για τη μετάβαση στην καθολική εφαρμογή του Προγράμματος του Προσωπικού Βοηθού για άτομα με αναπηρία.
• Επεξεργασία προβλέψεων για την αποτροπή του κινδύνου επανάληψης του εγκλεισμού των αναδεχόμενων ατόμων με αναπηρία σε ιδρύματα κατά τον χρόνο της ενηλικίωσής τους και της αυτοδίκαιης εκπνοής της επαγγελματικής αναδοχής (π.χ. μέσω εξέτασης της δυνατότητας θεσμοθέτησης προαιρετικού ή/και πιλοτικού καθεστώτος μεταβατικής υποστηριζόμενης επαγγελματικής αναδοχής μετά την ενηλικίωση και για λόγους ευαλωτότητας του αναδεχόμενου).  

Εργασία, ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά θέματα

Στο πεδίο των συντάξεων των ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, θεωρείται απαραίτητη η επανεκκίνηση του διαλόγου και η λήψη πρόσθετων πρωτοβουλιών για: 

• την περαιτέρω αποσύνδεση των προνοιακών επιδομάτων από τις συντάξεις, με την κατάργηση και των διατάξεων που επιφέρουν διακοπή του προνοιακού επιδόματος των ατόμων με βαριά αναπηρία όταν τους χορηγείται σύνταξη του/της θανόντος/ούσας γονέα τους.  

Σε ό,τι αφορά το πεδίο της εργασιακής ένταξης των ατόμων με βαριά αναπηρία, ενδείκνυται:

• η επιτάχυνση της εξειδίκευσης της εφαρμογής του ήδη εισαχθέντος στην έννομη τάξη (άρθρο 70 ν.4997/2022) Πιλοτικού Προγράμματος για την υποστηριζόμενη απασχόληση προσώπων στη ΔΑΦ (καθώς και η διάθεση πόρων από τον κρατικό προϋπολογισμό για την εφαρμογή αντίστοιχων πιλοτικών προγραμμάτων, με ωφελούμενους/ες της εκάστοτε κατηγορίας αναπηρίας: νοητική, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες),   
• η αξιοποίηση της εμπειρίας των γονεϊκών συλλόγων των ατόμων με βαριές αναπηρίες στην υποστήριξη και προώθηση της απασχόλησης και απασχολησιμότητας των ατόμων αυτών, καθώς και η περαιτέρω στήριξή τους στην κατεύθυνση αυτή, με τη δυνατότητα να μετέχουν σε προγράμματα επιχορήγησης εργοδοτών για την απασχόληση ανέργων,
• η διασάφηση των προθέσεων ή/και ενεργειών για την έναρξη διαλόγου μεταξύ ΠΟΣΓΚΑμεΑ, ΕΣΑμεΑ και συναρμόδιων Υ.ΚΟΙ.Σ.Ο. και Υπουργείων Εργασίας και Οικονομικών για την εισαγωγή θεσμικού πλαισίου και προδιαγραφών για τα εργαστήρια προστατευόμενης παραγωγικής εργασίας ατόμων με αναπηρία.

Κυρία Υπουργέ,

Κατανοώντας την πολυπλοκότητα και το εύρος των πεδίων πολιτικής που διαχειρίζεται το Υ.ΚΟΙ.Σ.Ο., διατηρούμε την πεποίθηση ότι στην προστασία, με συγκεκριμένα μέτρα και πολιτικές, μιας από τις μεγαλύτερες ομάδες του πληθυσμού με αυξημένη ευαλωτότητα, όπως είναι τα άτομα με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και τα μέλη των οικογενειών τους, αποδίδεται βαρύτητα στις προτεραιότητες του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργείου. 

Η αναφορά των θεμάτων που περιλαμβάνονται στο παρόν, όπως προαναφέρθηκε, είναι ενδεικτική, και για την επίλυσή τους προσδοκούμε σε ουσιαστική επικοινωνία και στενή συνεργασία με εσάς, τους/τις συνεργάτες σας και τις υπηρεσίες του Υπουργείου.

Είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω συνεργασία επί των ανωτέρω θεμάτων και προσβλέπουμε σε μια γόνιμη και εποικοδομητική συζήτηση κατά τη συνάντησή μας.

Με εκτίμηση,

Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ιωάννης Μοσχολιός

Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Φωτεινή Ζαφειροπούλου

Πίνακας αποδεκτών:

Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, κ. Κωνσταντίνος Μεγαρίτης

Γενικός Γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, κ. Κωνσταντίνος Γλούμης – Ατσαλάκης

Πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), κ. Ιωάννης Βαρδακαστάνης

Πρωτοβάθμια σωματεία – μέλη της ΠΟΣΓΚΑμεΑ