ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΥΠΑΙΘΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΓΟΝΕΙΣ, ΑΔΕΛΦΙΑ, ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΒΑΡΙΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

Προς: Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σ.Ζαχαράκη

Κοιν.: (σχετ. πίνακας αποδεκτών)

Θέμα: «Επαναφορά αιτημάτων για την προστασία και διεύρυνση των ρυθμίσεων υπέρ των εκπαιδευτικών, που είναι γονείς, αδέλφια και δικαστικοί συμπαραστάτες ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες»

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ιδρυτικό και ενεργό μέλος της ΕΣΑμεΑ, ως δευτεροβάθμιο όργανο εκπροσώπησης των ατόμων με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και των οικογενειών τους, επανέρχεται με την παρούσα προς το Υπουργείο σας, προκειμένου να επαναφέρει στην κρίση σας ζητήματα που άπτονται της θεσμικής ισότητας και της ουσιαστικής προστασίας των εκπαιδευτικών που έχουν στη φροντίδα τους άτομα με σοβαρές αναπηρίες, υπό την ιδιότητά τους ως γονείς, αδέλφια, δικαστικοί συμπαραστάτες.

Η Ομοσπονδία έχει αναντίρρητα αναγνωρίσει τη θετική συμβολή του ν.5128/2024, ο οποίος με το άρθρο 17 ικανοποίησε ένα χρόνιο αίτημα των οικογενειών που έχουν μέλος με αναπηρία, θεσπίζοντας την αναγνώριση του χρόνου απόσπασης των νεοδιοριζόμενων εκπαιδευτικών που έχουν τέκνο με βαριά αναπηρία ως χρόνου υπηρεσίας στην οργανική τους θέση. Ωστόσο, το ισχύον πλαίσιο εξακολουθεί να μην καλύπτει εκπαιδευτικούς που επωμίζονται αντίστοιχο, διαρκές και αποδεδειγμένο βάρος φροντίδας, όπως τα αδέλφια και οι δικαστικοί συμπαραστάτες ενήλικων ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες.

Κατά την άποψη της ΠΟΣΓΚΑμεΑ, η επέκταση των σχετικών ρυθμίσεων και στις ανωτέρω κατηγορίες αποτελεί αναγκαία προσαρμογή που θα αποκαθιστούσε τη θεσμική ισορροπία και θα αντανακλούσε πιστότερα την πραγματική επιβάρυνση των φροντιστών. Η ιδιότητα του δικαστικού συμπαραστάτη και η τεκμηριωμένη ευθύνη φροντίδας, ιδίως όταν συνδέονται με καθημερινή παρουσία και συνοίκηση, συνιστούν σαφή ένδειξη μόνιμης και ιδιαίτερα απαιτητικής υποστηρικτικής λειτουργίας.

Πέραν του ζητήματος των αποσπάσεων, η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι παραμένει επίσης ανοιχτό το θέμα της μοριοδότησης κοινωνικών κριτηρίων σύμφωνα με το άρθρο 57 του ν. 4589/2019. Σήμερα, ο νόμος προβλέπει μοριοδότηση όταν ο/η υποψήφιος/α είναι γονέας και ταυτόχρονα δικαστικός συμπαραστάτης ατόμου με αναπηρία 67% και άνω. Δεν καλύπτονται όμως αδέλφια ούτε δικαστικοί συμπαραστάτες που δεν είναι γονείς, παρά το γεγονός ότι επωμίζονται συχνά ισοδύναμο βάρος φροντίδας. Η επέκταση του κοινωνικού κριτηρίου και στις περιπτώσεις αυτές θα αποτρέψει φαινόμενα άνισης μεταχείρισης και θα εναρμονιστεί με αντίστοιχες παρεμβάσεις σε άλλους τομείς της δημόσιας διοίκησης.

Το ζήτημα έχει κατ’ επανάληψη αναδειχθεί από οργανώσεις του αναπηρικού κινήματος σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο, καθώς και από την ΕΣΑμεΑ. Έχει επίσης επισημανθεί από τον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος, στην Ειδική Έκθεση 2024 για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, υπενθυμίζει ότι η μη συμπερίληψη αδελφών και δικαστικών συμπαραστατών στις προβλέψεις του άρθρου αυτού συνιστά σημαντικό κενό προστασίας. Στο ίδιο πνεύμα, ο Συνήγορος παραπέμπει στην Οδηγία (ΕΕ) 2019/1158, η οποία αναγνωρίζει τον ρόλο των φροντιστών και καλεί τα κράτη - μέλη να θεσπίζουν μέτρα που υποστηρίζουν την ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής όσων παρέχουν συστηματική προσωπική φροντίδα σε άτομα με σοβαρή αναπηρία (Ειδική Έκθεση 2024, Συνήγορος του Πολίτη, διαθέσιμη στο https://www.synigoros.gr/el/category/default/post/eidikh-ek8esh-or-amea-2024, 13/11/2025).

Ιδιαίτερης σημασίας είναι, τέλος, η ανάγκη επανεξέτασης του ζητήματος της αναδρομικότητας των διατάξεων του ν. 5128/2024, ώστε να μην εξαιρούνται από ρυθμίσεις ευνοϊκές προς την οικογένεια οι εκπαιδευτικοί που είχαν διοριστεί πριν τη δημοσίευσή του και εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις ίδιες αντικειμενικά δυσχερείς συνθήκες φροντίδας.

Κυρία Υπουργέ,

Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις δεν συνεπάγονται σημαντική διοικητική επιβάρυνση ούτε έχουν ουσιώδες δημοσιονομικό αποτύπωμα, καθώς αφορούν περιορισμένο αριθμό δικαιούχων.

Αντίθετα, ενισχύουν τη συνέπεια και τη συνοχή του νομοθετικού πλαισίου, στηρίζουν ουσιαστικά τους φροντιστές ατόμων με αναπηρία και εναρμονίζονται πλήρως με τις αρχές της ισότητας, της κοινωνικής προστασίας, καθώς και της προστασίας της οικογενειακής ζωής.

Με βάση τα ανωτέρω, σας ζητούμε την επανεξέταση και συμπλήρωση των σχετικών διατάξεων των ν. 5128/2024 και ν. 4589/2019, καθώς και τη συνεργασία του Υπουργείου σας με το Υπουργείο Εσωτερικών, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου και δίκαιου πλαισίου για τους εκπαιδευτικούς που έχουν στη φροντίδα τους άτομα με βαριές αναπηρίες.

Αναμένοντας την ανταπόκρισή σας, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ παραμένει στη διάθεσή σας για κάθε συνεργασία και θεσμικό διάλογο, με γνώμονα την υπεράσπιση της αξιοπρέπειας και του καλώς νοούμενου συμφέροντος των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους.

Με εκτίμηση,

Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,

Ο  ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ιωάννης Μοσχολιός

Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Φωτεινή Ζαφειροπούλου

Πίνακας αποδεκτών:

• Υπουργός Εσωτερικών, κ. Θ.Λιβάνιος
• Γενικός Γραμματέας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής, κ. Ι.Παπαδομαρκάκης  
• Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ)
• Πρωτοβάθμια Σωματεία – μέλη της ΠΟΣΓΚΑμεΑ
• Σωματείο Ατόμων με Αναπηρία Π.Ε. Ξάνθης