ΖΗΤΕΙΤΑΙ Η ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΕ ΑΙΤΗΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΔ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ

Προς:    Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων κ. Ι. Τρεπεκλή

Κοιν.:     (σχετ.: Πίνακας Αποδεκτών)

ΘΕΜΑ: «Στήριξη αιτήματος του Σωματείου Ατόμων με Αναπηρίες Ζακύνθου “ΟΙ ΠΟΠΟΛΑΡΟΙ” για την ίδρυση και λειτουργία Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) στη Ζάκυνθο»

(σχετ.: Η υπ’ αριθμ. πρωτ. 2021/12.10.2026 επιστολή του Σωματείου Ατόμων με Αναπηρίες Ζακύνθου «ΟΙ ΠΟΠΟΛΑΡΟΙ»)

Αξιότιμε κύριε Περιφερειάρχη,

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), ιδρυτικό και ενεργό μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), αποτελεί το δευτεροβάθμιο όργανο του αναπηρικού κινήματος που εκπροσωπεί τα άτομα με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και τις οικογένειές τους, μέσω των Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων ατόμων με τις αναπηρίες αυτές στην ελληνική επικράτεια, έχοντας ως κύρια αποστολή τη διεκδίκηση και προστασία των δικαιωμάτων τους.

Στο πλαίσιο της αποστολής αυτής, η Ομοσπονδία μας, από κοινού με την Ε.Σ.Α.μεΑ., έχει διαχρονικά υποστηρίξει την ανάπτυξη και εδραίωση του θεσμού των Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ), συμβάλλοντας στη διαμόρφωση και επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας τους, στη συμβασιοποίησή τους με τον ΕΟΠΥΥ, καθώς και στη διασφάλιση των προϋποθέσεων χρηματοδότησης και βιωσιμότητάς τους.

Πρόκειται για δομές εξέχουσας κοινωνικής σημασίας, που υπηρετούν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην ανεξάρτητη και αξιοπρεπή διαβίωση στην κοινότητα, όπως κατοχυρώνεται από το άρθρο 19 της Σύμβασης του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (ν. 4074/2012), συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ενίσχυση της αυτονομίας τους, στην κοινωνική τους ένταξη και στην αποτροπή του ιδρυματικού εγκλεισμού τους. Η σημασία των δομών αυτών καθίσταται ακόμη μεγαλύτερη για τα άτομα με τις αναπηρίες που εκπροσωπεί η ΠΟΣΓΚΑμεΑ, τα οποία συγκαταλέγονται στις πλέον ευάλωτες έναντι του κινδύνου ιδρυματοποίησης πληθυσμιακές ομάδες, ιδίως ελλείψει επαρκών και κατάλληλων κοινοτικών υπηρεσιών υποστήριξης.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ εκφράζει την αμέριστη στήριξή της στο εύλογο αίτημα του Σωματείου Ατόμων με Αναπηρίες Ζακύνθου “ΟΙ ΠΟΠΟΛΑΡΟΙ”, όπως διατυπώνεται στη σχετική επιστολή του, για την ίδρυση και λειτουργία ΣΥΔ στη Ζάκυνθο.

Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της επιστολής, η ίδρυση ΣΥΔ στη Ζάκυνθο αποτελεί διαχρονική επιδίωξη του Σωματείου, η οποία, παρά τις επί σειρά ετών προσπάθειές του, δεν έχει μέχρι σήμερα ευοδωθεί, εν μέσω ανεπάρκειας κατάλληλων κοινωνικών υποδομών στην περιοχή. Η εκκρεμότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ανεπάρκεια επιλογών υποστηριζόμενης διαβίωσης, ιδίως σε μία νησιωτική περιοχή όπως η Ζάκυνθος, περιορίζει τις πραγματικές δυνατότητες των κατοίκων της με αναπηρία να διαβιούν με αξιοπρέπεια και ασφάλεια στον τόπο τους, διατηρώντας τους οικογενειακούς και κοινωνικούς τους δεσμούς, ενώ ενδέχεται να καταστήσει αναπόφευκτη την αναζήτηση λύσεων εκτός του οικείου περιβάλλοντός τους ή, ακόμη δυσμενέστερα, την προσφυγή σε ιδρυματικές μορφές φροντίδας.

Παράλληλα, δεν μπορεί να παραγνωρίζεται ότι η ευθύνη για την καθημερινή υποστήριξη των ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες εξακολουθεί να βαρύνει δυσανάλογα τις οικογένειές τους, οι οποίες καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξανόμενες ανάγκες, συχνά ελλείψει επαρκών εναλλακτικών επιλογών. Η προϊούσα ηλικία πολλών γονέων και κηδεμόνων και η εύλογη ανησυχία τους για τη μελλοντική διαβίωση των παιδιών τους καθιστούν την ανάπτυξη επαρκών και κατάλληλων δομών υποστηριζόμενης διαβίωσης όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη. Η διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης των ατόμων αυτών δεν μπορεί να μετατίθεται στον χρόνο κατά τον οποίο οι οικογένειές τους θα έχουν εξαντλήσει κάθε δυνατότητα υποστήριξής τους.

Άλλωστε, η μέχρι σήμερα ανάπτυξη των ΣΥΔ στη χώρα μας αποτελεί, σε σημαντικό βαθμό, καρπό των επίπονων και πολυετών προσπαθειών Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία, που επωμίστηκαν το απαιτητικό έργο της ίδρυσης και λειτουργίας τους, καλύπτοντας ουσιώδη κενά της δημόσιας κοινωνικής φροντίδας. Η καθοριστική συμβολή τους στη διαμόρφωση του προνοιακού χάρτη της χώρας δεν αναιρεί, ωστόσο, την ευθύνη της Πολιτείας και της αυτοδιοίκησης να υποστηρίξουν ουσιαστικά την ανάπτυξη ενός επαρκούς και βιώσιμου δικτύου υπηρεσιών υποστηριζόμενης διαβίωσης εντός των τοπικών κοινοτήτων.

Συνεκτιμώντας τα ανωτέρω, θεωρούμε ότι το αίτημα του Σωματείου «ΟΙ ΠΟΠΟΛΑΡΟΙ» χρήζει κατά προτεραιότητα εξέτασης και ουσιαστικής θεσμικής ανταπόκρισης, καθώς η ικανοποίησή του θα συνέβαλλε σημαντικά στην κάλυψη ενός ουσιώδους κενού στο πλέγμα κοινωνικής προστασίας των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στη Ζάκυνθο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, εν προκειμένω, η δυνητική χρηματοδοτική διέξοδος που επισημαίνει το Σωματείο, στο πλαίσιο δράσης για την ανάπτυξη ή αναβάθμιση υποδομών φροντίδας ευπαθών ομάδων στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Η προοπτική αυτή υπαγορεύει την αμελλητί εξέταση των όρων και προϋποθέσεων αξιοποίησης της σχετικής δράσης, προκειμένου να διακριβωθεί η επιλεξιμότητα της προτεινόμενης παρέμβασης για την ίδρυση ΣΥΔ στη Ζάκυνθο, με παράλληλη μέριμνα για τη διασφάλιση της λειτουργικής και οικονομικής βιωσιμότητας της δομής.

Κύριε Περιφερειάρχη,

Τούτων δοθέντων, απευθυνόμαστε σε εσάς, ζητώντας την ουσιαστική συμβολή σας στην προώθηση του αιτήματος του Σωματείου, μέσω της ανάληψης κάθε πρόσφορης πρωτοβουλίας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και δυνατοτήτων της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, για τη δρομολόγηση των αναγκαίων ενεργειών προς την κατεύθυνση της ίδρυσης και λειτουργίας ΣΥΔ στη Ζάκυνθο.

Ειδικότερα, θεωρούμε αναγκαία την εξέταση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, την κινητοποίηση και τον συντονισμό των κατά περίπτωση αρμόδιων υπηρεσιών και φορέων, καθώς και τη διαμόρφωση συγκεκριμένου σχεδίου υλοποίησης, με ουσιαστική συμμετοχή του ενδιαφερόμενου Σωματείου. Μία τέτοια πρωτοβουλία θα εναρμονιζόταν με τις δεσμεύσεις της χώρας για την εφαρμογή της Σύμβασης του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, αλλά και με τον ρόλο της περιφερειακής αυτοδιοίκησης στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και την άμβλυνση των ανισοτήτων στην περιοχή ευθύνης της.

Εκείνο που ιδιαιτέρως επιθυμούμε να υπογραμμίσουμε είναι η ανάγκη άμεσης ενεργοποίησης των απαιτούμενων διαδικασιών, χωρίς περαιτέρω αναβολές. Η παράταση της υφιστάμενης εκκρεμότητας συντηρεί ένα ουσιώδες έλλειμμα κοινωνικής φροντίδας, περιορίζοντας τις πραγματικές επιλογές διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία στην περιοχή και επαυξάνοντας τον κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού τους. Η δυνατότητα των ατόμων με αναπηρία να διαβιούν στον τόπο τους με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και την αναγκαία υποστήριξη δεν μπορεί να παραμένει επ' αόριστον εξαρτημένη από την αβέβαιη προοπτική ανάπτυξης των απαιτούμενων υποδομών.

Προσδοκώντας ότι θα αναγνωρίσετε την ιδιαίτερη βαρύτητα του αιτήματος και θα ανταποκριθείτε κατάλληλα, αναμένουμε την ενημέρωσή μας για τις πρωτοβουλίες που προτίθεστε να αναλάβετε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ομοσπονδία μας, από την πλευρά της, παραμένει στη διάθεσή σας για κάθε δυνατή συνδρομή, στο πλαίσιο του θεσμικού της ρόλου.

Με εκτίμηση,

Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ιωάννης Μοσχολιός

Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Φωτεινή Ζαφειροπούλου 

Πίνακας Αποδεκτών:

Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Ζακύνθου, κ. Κ. Καποδίστριας

Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.ΑμεΑ.)

Περιφερειακή Ομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΜΑμεΑ) Δυτικής Ελλάδος & Νοτίων Ιονίων Νήσων

Σωματείο Ατόμων με Αναπηρίες Ζακύνθου «ΟΙ ΠΟΠΟΛΑΡΟΙ»